ΑΠΟΔΟΣΗ- ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ: KOSTKORO
Η ΑΓΡΙΑ ΑΧΛΑΔΙΑ
Sinan. Πώς είσαι;
Καλά, ευχαριστώ.
Έλα για τσάι.
Όχι τώρα. Πρέπει να πάω σπίτι.
Δε θα φύγει το σπίτι!
Έχω τις βαλίτσες.
Πού είχες πάει;
Στο κολέγιο στο Çanakkale. Πήρα το πτυχίο.
Απίστευτο! Συγχαρητήρια!
Ευχαριστώ.
Πώς είναι τα πράματα εκεί;
Χάλια, όπως παντού αν είσαι άφραγκος.
Έτσι. Χωρίς λεφτά, δε ζεις.
Ακριβώς.
Εσείς όλοι καλά;
Μάλλον. Θα δείξει
Sinan.
Ναι;
Δάνεισα στο μπαμπά σου
τρεις χρυσές.
Πάνε τέσσερις μήνες. Θα το 'χει ξεχάσει.
- Το ήξερες; - Όχι.
- Δεν στα ξεπλήρωσε; - Όχι. Του το ανέφερα.
Μάλλον το ξέχασε πάλι. Του το θυμίζεις;
Ο χρυσός έχει πέσει κι έτσι θα πληρώσει λιγότερα.
OK, θα του πω.
Δεν τον βρίσκω στο κινητό.
Ναι, δεν τα καταφέρνει με τα τηλέφωνα.
Δυσεύρετος.
Ακόμη το 'χει το κυνηγόσκυλο;
Δεν είμαι βέβαιος. Γιατί;
Θα το δεχόμουν για το χρέος, μα αρνείται.
Μην κουράζεσαι. Δε θα το έδινε ούτε για εκατομμύρια.
Μα δεν πάει στο κυνήγι.
Είναι πολύ δεμένος με το σκυλί.
OK, καλή σου μέρα.
- Χαιρέτησέ μου τον. - Εντάξει.
Κι ας περάσει από 'δω.
OK.
Τρέμουν τα χέρια σου.
Αγχώθηκα.
Δε μ΄ αρέσουν τα πράγματα.
Συγγνώμη, Nisan, αποφεύγεις την αλήθεια.
Στρουθοκαμηλίζεις.
Τι γίνεται; Έφαγες;
Ναι.
Το ξέρω.
Μπα, μπα!
Καλώς τον.
Ευχαριστώ.
Τώρα μόλις έφτασες;
Όχι, πριν λίγο.
Ο πτυχιούχος!
Μπράβο!
Ευχαριστώ.
Πώς πάει εκεί; Όλα εντάξει;
Τίποτα καινούργιο.
Αλλά η μαμά μάζεψε τα βιβλία μου.
Λογικό.
Δεν μπορεί την αταξία.
Και πού σε οδήγησαν τα βιβλία;
Μην αρχίσω τώρα.
Αποκαθιστά τη φυσική λάμψη και απαλότητα σε ένα μόλις μήνα.
Ανανεωμένη κρέμα νυκτός από τη διαρκή μας αγωγή...
Δώσε το τηλεκοντρόλ.
Αρχίζει η σειρά μας.
Ε, και;
Το γυρίζουμε όταν αρχίσει.
Ώρες ολόκληρες διαφημίσεις;
Sinan, κοίτα τι μας έστειλε η θεία σου.
Από τη θεία;
Κοίτα αυτές τις κατσίκες!
Αυτή ενός έτους; Σαν ταύρος μοιάζει!
Παραγεμισμένη με κωλο- τροφή!
Φαντάσου γεύση που θα έχουν το γάλα και το κρέας της.
Πού να φτάσει το χορτάρι για κοπάδι τέτοιου μεγέθους.
Σου 'στριψε; Η γη φτάνει για να θρέψει τα πάντα.
"Μην περιφρονείς το χώμα απάγκιο πολλών θησαυρών"
"Αναπαυτήριο αγίων Σπίτι χιλίων προφητών"
Yunus Emre!
Μπράβο!
Σύντομα θα βγω στη σύνταξη.
Με το εφάπαξ θα σου δείξω πώς φροντίζουμε τα ζώα.
Ναι, καλά!
Και λέγαμε πώς να τα ξοδέψουμε.
Τα σκόρπισες στα άλογα,
κι ας πάνε τα υπόλοιπα σε πρόβατα και γίδια.
Τι οικογένεια ζωόφιλων!
Yasemin! Φέρε μου τη ζακέτα.
Πίσω σου είναι. Πάρτην.
Επειδή είναι πίσω μου θέλω να μου τη φέρεις.
Κρεμμύδια έφαγες;
Καθόλου.
Περίεργο, έτσι μυρίζει.
Τέλος πάντων. Πάρε τσίκλα μέντας και θα φύγει.
Αμάν, μπαμπά!
Με τρόμαξες!
Καλό, έ;
Ξεκαρδιστήκαμε.
Εγώ γέλασα.
Το βούτηξα σήμερα.
Από ένα φοιτητή.
Γιατί το κράτησες;
Έπρεπε να το δώσεις πίσω.
Και γιατί; Θα το ξαναέφερνε.
Πάω να πάρω λίγο αέρα.
Sinan!
Αν βγαίνεις,
να γεμίσω το ντεπόζιτο, πάμε στο χωριό αύριο.
Να τελειώσουμε το πηγάδι.
Τι βιαζόμαστε; Μόλις γύρισα.
Δεν μπορώ μόνος μου. Χρειάζομαι ένα χέρι.
Και τα λάστιχα είναι καθισμένα.
Τι κάνουμε;
Φούσκωσέ τα λίγο όταν γεμίσεις.
Θα κρατήσουν λίγες μέρες.
Πες του Nazif να σε βοηθήσει.
Έλα, πάρε αυτά.
- Θα φτάσουν; - Πρέπει.
Θα φτάσουν. Στην κατηφόρα σβήνουμε τη μηχανή.
Τώρα σήκωνε! Έλα!
Το πόδι μου!
Τι γυρεύει εκεί το πόδι σου;
Σήκωσε μόλις σου πω.
- Μα δεν κουνιέται. - Άντε.
Πού είναι η άκρη του σκοινιού;
Εδώ. Κράτα γερά.
Τράβα!
Τίποτα δε φαίνεται στο σκοτάδι.
Βλέπεις την πέτρα αυτή;
Πάρε την πέτρα και το σχοινί.
Πέρασε το σχοινί κάτω από την πέτρα.
Δέσε το από πάνω
και ξανά-πέρασέ το από κάτω.
Προσπαθώ να βοηθήσω και σκασίλα σου.
Δεν είναι έτσι.
Το έδιωχνα για να μην το πατήσουμε.
Άκου.
Βοηθάω αν κι έχω τη μέση μου κι εσύ χαζολογάς.
Μπαμπά, ήρθα από το Çan. Κι ο Sinan το ίδιο.
Εύκολη δουλειά μα δε λες να την τελειώσεις.
Μπαμπά, δε θα τελειώσεις το πηγάδι αν δε βρεις νερό.
Νερό;
Εδώ;
Τι ξεροκέφαλος!
Ξέρεις το χωράφι μου καλύτερα από μένα;
Θεέ και κύριε!
Ο κόσμος σκάει στα γέλια με τις βλακείες σου!
Επιστημονικές όμως, έ;
Ο ραβδοσκόπος σου το είπε;
Έφαγα τη ζωή μου εδώ.
Και ξέρεις εσύ αν έχει νερό;
Είπα να βοηθήσω μόνο και μόνο για να το βουλώσει ο κόσμος.
Κι εσύ τα σκάτωσες πάλι.
Τι σου 'ρθε να πάρεις τον χαμένο τον Ahmet;
Όλοι γελάνε με σένα.
Ήταν διαθέσιμος.
Και τον πλήρωσα. Όχι όπως οι άλλοι.
Θα είχες χτίσει τόσο καιρό.
Στη θέση σου, θα το βούλωνα.
Ακούς εκεί!
Να βρεις νερό
και να πρασινίσει ο τόπος!
Παππού, περίμενε! Πού πας;
Δεν έχει νερό μα έχει βατράχια; Το έχασες τελείως;
Άστο. Δεν σ' ακούει.
Ξέρω. Και το εκμεταλλεύομαι.
Γιατί ήρθε;
- Εσύ το ζήτησες; - Όχι.
Μόνος του.
Κρέμεται από πάνω μου σαν Δαμόκλειος σπάθη.
Arap!
Κοιμάσαι;
Δε μ' αρέσει που σ' αφήνω μαζί του, μα δεν έχω άλλη επιλογή τώρα.
Κάνε μόνο υπομονή.
Θα βγω στη σύνταξη όπου να 'ναι.
Μετά θα είμαστε μαζί εδώ.
- Τι κάνουμε τώρα;
Έ;
Τώρα;
Θα τα καταφέρουμε καλύτερα μόνοι μας.
Νομίζουν είναι θέμα δύναμης.
Τι κάνεις, παππού;
Μην το σηκώνεις στην πλάτη σου!
Κωλο- νυφίτσες!
Δεν παύουν να μας παιδεύουν.
Κάποτε τις σκοτώναμε για το τομάρι τους.
Κανείς δε νοιάζεται πια.
Δε βοηθάει το σκυλί;
Του μπαμπά σου; Με τίποτα.
Οι σκατένιες πνίγουν τις κότες, ρουφάνε το αίμα τους
κι αρπάζουν ό,τι απέμεινε.
Σαν τους βρικόλακες;
Γιατί έφυγες; Δεν ήταν για το βάτραχο.
Φυσικά όχι.
Με τσαντίζει.
Τι τον άφησες; Μη δίνεις δεκάρα.
Είναι δύσκολο να μην ενοχλείσαι.
Μόνο σπάει πλάκα. Ποτέ δε θα τελειώσει.
Τότε άστο πάνω του.
Χαλάρωσε.
Ας κάνει πλάκα. Κάνε κι εσύ.
Όταν ήταν μωρό τον ξεχάσαμε κάποτε να κοιμάται στο χωράφι.
Τον βρήκαμε γεμάτο μυρμήγκια.
Λες γι αυτό να είναι έτσι;
Όχι, έλα τώρα.
Αλλά έβγαιναν μυρμήγκια από τη μύτη του για μέρες.
Όχι, δεν είναι αυτό, μα...
Εκείνο το παλιό ντουλάπι στο υπόγειο.
Ακόμα εκεί είναι;
Ιδέα δεν έχω. Ρώτα τη γιαγιά.
Η γιαγιά πέθανε, παππού.
Και τι με το ντουλάπι;
Είναι γεμάτο παλιές εφημερίδες,
διαφημίσεις, ειδοποιήσεις, τέτοια.
Έδεσε μαζί δυο πλαστικά μπουκάλια
και τα 'χωσε στην κουφάλα ενός δέντρου.
Γιατί; Ο ήλιος ζεσταίνει το νερό.
Κι έτσι μπορεί να πλένει τα χέρια του με ζεστό νερό.
Κοίτα σκατο- ιδέες!
- Πώς πάει; - Sinan, έλα μέσα.
Όχι, ευχαριστώ, γιαγιά. Η μαμά σου στέλνει αυτό.
Τα δοχεία είναι δικά σου. Κι έχει και λίγες πάστες.
Πέρασε, έλα.
Όχι, έχω δουλειές.
Πεινάς;
Μη στέκεσαι εκεί. Μπες μέσα.
Όχι, παππού.
Έφτιαξα τηγανίτες.
Πάω.
Μόνος σου ήρθες;
Όχι, με τον μπαμπά.
Είναι στο χωράφι.
- Τι σκαρώνει πάλι; - Δουλεύει στο πηγάδι.
Το παραμύθι που δεν τελειώνει.
Πού είναι ο μπαμπάς σου;
Στο χωράφι.
Στο χωράφι. Σκάβει πηγάδι!
Ακόμη δεν το έκανε;
Όχι, παππού!
Ποτέ δε θα τελειώσει.
Όχι φυσικά.
Του είπα ότι δεν έχει νερό εκεί.
Πηγάδι σ' αυτό το λόφο;
Θέλει να πρασινίσει τον τόπο.
Τον ξέρετε.
Έχει καταχρεωθεί πάλι. Το άκουσες;
Ναι, το είπε η μαμά.
Είπε ότι βοηθήσατε πάλι. Ευχαριστώ.
Τι άλλο να κάναμε;
- Ανέφερες τον δάσκαλο; - Ποιον;
Τον δάσκαλο. Δεν σου το είπε;
Κόψε τη φόρα, εντάξει;
Τι είναι αυτό;
Τον ξέρεις εκείνο το φαλακρό το δάσκαλο; Παλιός φίλος του μπαμπά σου.
Ήρθε με τη γυναίκα του τις προάλλες.
Τον Muharrem. Και;
Λέει του δάνεισε κάτι χρυσά πριν κανένα χρόνο
και δε μπορεί να τα πάρει πίσω.
- Και γιατί στο λέει εσένα; - Ιδέα δεν έχω.
Φαφλατάς.
Ήταν της γυναίκας του το χρυσάφι, ο γιος τους θα παντρευόταν...
- Δεν του έδωσες τίποτα, ελπίζω; - Όχι.
Μη το κάνεις! Είναι απατεώναρος. Αυτός έμπλεξε το μπαμπά στα άλογα.
Κι είναι αυτός λόγος να μην επιστρέψει το χρυσό;
Ας κάνουν ό,τι νομίζουν. Δε με νοιάζει.
Περάστε.
ΔΗΜΑΡΧΟΣ
- Το επίθετο; - Karasu.
Α, ναι. Νάτο.
Sinan Karasu.
Ναι.
- Ο γιος του Gasman Cumhur; - Όχι.
Αλλά τον ξέρω.
Απλή συνωνυμία.
Ποιος είναι ο πατέρας σου; Τι δουλειά κάνει;
- Δάσκαλος, κι αυτός. - Πού; Εδώ;
Ναι, εδώ.
Πώς λέγεται;
Idris.
Γιος του Idris λοιπόν;
Ναι.
Το χειρόγραφό μου είναι έτοιμο.
Μα όπως γνωρίζετε, η έκδοση ενός βιβλίου δεν είναι εύκολη.
Χρειάζεται χρηματοδότηση.
Δεν είναι εύκολο.
Σκέφτηκα να απευθυνθώ στο περιφερειακό συμβούλιο
αλλά μου φάνηκε σωστότερο να δοκιμάσω πρώτα στην ίδια την πόλη μου.
Βλέπω ταραξίες εδώ. Γι αυτούς μιλάς;
Ναι.
- Και για την αγριαχλαδιά. - Ναι.
Λίγοι την γνωρίζουν. Μπράβο.
Ευχαριστώ.
Ο αδελφός μου υπηρέτησε τη θητεία του εκεί, έτσι το ξέρω.
Και τις παλιές ταφόπλακες.
Ναι.
Ακριβώς πάνω απ' τη λίμνη Van.
Αλλά συγγνώμη κ. Adnan.
Δεν μιλάω για το μέρος, αλλά για την άγρια αχλαδιά.
Τι;
Ξέρετε, αγριαχλαδιές. Εκείνα τα ροζιασμένα, καχεκτικά δέντρα;
Αυτή είναι η άγρια αχλαδιά στο βιβλίο μου.
Α, σωστά.
Ούτε κι αυτό το ξέρουν πολλοί.
Αν και το μέρος είναι γεμάτο άγριες αχλαδιές.
Παρεμπιπτόντως,
δεν το βλέπω σαν τουριστικό οδηγό ή βασισμένο σε γεγονότα.
Βεβαίως,
το μέρος με ενέπνευσε αλλά είναι προσωπικά γραφτά
που έγιναν ιστορία με λογοτεχνικό τρόπο.
Με κάποιον τρόπο, είναι ενδόμυχες εξομολογήσεις
ελεύθερες από πίστη, ιδεολογία ή αυθεντία.
Δηλ. κάτι σε ελεύθερο στυλ με κάπως προσωπικό ύφος;
Κάπως.
Κάτι τέτοιο.
Λοιπόν, ωραία. Μπράβο σου.
Ευχαριστώ.
Είναι σημαντικό για μένα να εκδοθούν τα κείμενα σαν ένα βιβλίο.
Ναι, βεβαίως είναι. Πολύ σημαντικό.
Συγγνώμη που ήρθα χωρίς ραντεβού.
- Μη σπαταλώ το χρόνο σας. - Όχι, μην το λες.
Αλήθεια, μην το σκέφτεσαι.
Μη.
Πρόσεξες την πόρτα στην είσοδο;
- Την πόρτα; - Ναι.
Ναι.
Δεν υπάρχει.
Ακριβώς, δεν υπάρχει.
Ξέρεις γιατί;
Η πρώτη μου πράξη στο γραφείο ήταν να την αφαιρέσω.
Ξέρεις γιατί;
Γιατί η πόρτα μου είναι πάντα ανοιχτή.
Δεν έχω τίποτα να κρύψω από κανέναν.
Το να κρατάς τον κόσμο μακριά ανήκει στο παρελθόν.
Η Δημοκρατία ανασαίνει και αναπτύσσεται συνέχεια.
Η απόσυρση πίσω από τοίχους, η παντελής έλλειψη απολογισμού,
οι κρυφές μηχανορραφίες,
απλά είναι ανήθικες.
Ήμασταν πάντα στο πλευρό των εργατών, των ανθρώπων με προβλήματα.
Κι έτσι θα συνεχίσουμε.
Και μετά σας δίνουμε τη σκυτάλη, στους νέους.
Βασικά είναι σκυταλοδρομία, δεν είναι;
Σίγουρα.
Τώρα, πόσα είπες χρειάζεσαι;
Κάπου 2000 λίρες σύνολο.
Δεν είναι μόνο η εκτύπωση.
Είναι η διανομή, δημοσιότητα, φόροι.
Δεν είναι και τίποτα φοβερό.
Όχι.
2000 δεν είναι τίποτα.
Συμφωνώ.
Τίποτα.
Σωστά.
Είναι για 500 αντίγραφα.
Ανεβαίνει αν είναι για περισσότερα.
Ένας συγχωριανός δουλεύει στην εκτυπωτική,
και μου πέτυχε καλή τιμή.
Όπως είπατε, δεν είναι πολλά.
Πραγματικά όχι.
Αν και...
φοβάμαι
ότι δεν μπορούμε να τα πάρουμε από τον προϋπολογισμό του συμβουλίου.
Νομικά, δεν μπορούμε
να επιχορηγήσουμε απευθείας έναν ιδιώτη.
OK, αν ήταν εκπαιδευτική εργασία ή για τον τουρισμό,
για το Πολεμικό Κοιμητήριο ή την Τροία ή το Κάστρο Kilitbahir...
θα ανοίγαμε τον προωθητικό προϋπολογισμό όσο σου άρεσε.
Ακόμα και τότε, θα είχε ένας σωρό διαδικασίες.
Αλλά εδώ,
για μια προσωπική μνήμη γενικής προσέγγισης,
ειλικρινά, είναι μεγάλο θέμα, Sinan.
Μα δε σας ζητώ
να το στηρίξετε ολοκληρωτικά.
Θα μπορούσε να ήταν δάνειο ή αμοιβή για κάποια εργασία.
Όχι.
Είναι εκτός συζ'ήτησης.
Ακόμη και να δούλευα στα απορρίμματα.
Μου θύμισες...
Είχαμε έναν οδοκαθαριστή ποιητή. Τον ξέρεις;
Όχι.
Στάσου, θα σου δώσω το βιβλίο του αν έχουν μείνει.
Αργότερα μάθαμε ότι
ήταν τελείως απατεώνας, βέβαια.
Μας έγδαρε κι εξαφανίστηκε.
Osman!
Πού είναι τα βιβλία του Necati;
Ήταν στο ντουλάπι.
Δεν τα βρίσκω. Μόνο προεκλογικό υλικό έχει.
Να ρωτήσω τον Gazanfer;
Ναι, πήγαινε ρώτα τον.
Οπότε πώς να βοηθήσουμε;
Αν μιλούσες στον Ilhami.
Ναι, βρες τον Ilhami. Είναι ο άνθρωπός σου.
Τον Ilhami;
Έχει δουλέψει στον τουρισμό. Έχει ένα λατομείο άμμου τώρα.
Ακριβώς πίσω απ' το ορυχείο.
Μα δεν είναι τουριστικό βιβλίο...
Όχι. Μην το λες αυτό.
Διαβάζει πολύ. Το τιμάει το βιβλίο. Θα δεις. Έχει στοίβες βιβλία.
Αν κάποιος είναι να σε χρηματοδοτήσει, αυτός είναι.
Πήγαινε μίλα του.
Θα τον πάρω να του πω ότι πας.
OK, ευχαριστώ.
Θα περάσω καθώς γυρίζω.
Πήγαινε, είναι ο κατάλληλος.
Καλά που το θυμήθηκα.
Γεια σας.
Θα 'θελα να δω τον κ. Ilhami.
Λείπει.
- Πότε επιστρέφει; - Τη Δευτέρα.
Για τι πρόκειται;
Τίποτε ιδιαίτερο. Ευχαριστώ.
Sinan!
Εγώ είμαι. Δεν με γνώρισες;
Hatice!
Επιτέλους!
Τόσο πολύ άλλαξα;
Όχι, φταίει η μαντήλα.
- Με μπέρδεψε. - Ναι, καλά.
Όχι, αλήθεια.
Καθόλου δεν άλλαξες. Σε αναγνώρισα αμέσως.
Η κλίση του κεφαλιού, τα χέρια στις τσέπες. Ακριβώς ο ίδιος.
Αν και λείπουν τα γυαλιά.
Ούτε κι εσύ άλλαξες.
Δηλ. μάλλον άλλαξες. Μεγάλωσες.
Εννοείς γέρασα;
Όχι! Γέρασες, στην ηλικία αυτή;
Έ, ναι.
Θέλω να πω άλλαξες προς το καλύτερο.
Ωραία, αφού το λες.
- Τι κάνεις εδώ; - Τριγυρίζω.
Είχα κάτι να κάνω εκεί.
Με τι ασχολείσαι;
Όχι και πολλά.
Μάζευα καρύδια στο χωράφι. Ήρθα να πάρω νερό.
Δικό σου το χωράφι;
Όχι. Απλά βοηθάμε λίγο.
Σπουδαία.
- Τέλειωσες λοιπόν με το κολλέγιο; - Ναι.
Μπράβο. Και θα γίνεις δάσκαλος;
Δεν ξέρω ακόμη.
Χρειάζομαι κι άλλες εξετάσεις.
Εξαρτάται πώς θα τα πάω.
Κι οι δικές σου σπουδές;
Σταμάτησα μετά το γυμνάσιο.
Μάλλον το άκουσα αυτό.
Αλλά γιατί;
Πίεση απ' το σπίτι;
Όχι. Εγώ δεν ήθελα.
Πώς έτσι;
Δεν ξέρω. Απλά δεν ήθελα.
Είχα μπουχτίσει με το σχολείο.
Γιατί σε εκπλήσσει;
Τόσο καταπληκτικό είναι;
Φυσικά όχι. Δεν με εκπλήσσει.
Και; Τι σκοπεύεις να κάνεις εδώ;
Να...
Θα δώσω εκείνες τις εξετάσεις.
Μετά θα πιάσω δουλειά ή θα πάω φαντάρος, ανάλογα.
Δεν σκοπεύω να μείνω εδώ, πάντως.
Γιατί όχι;
Δεν ξέρω, δε μ' αρέσει εδώ.
Όλοι αυτοί οι στενόμυαλοι,
προκατειλημμένοι άνθρωποι ολόιδιοι μεταξύ τους.
Δε σκοπεύω να σαπίσω εδώ.
Ωραία. Σώσε το τομάρι σου.
Θα τ' αντέξουμε.
Τι θες να πεις;
Εμείς σαπίζουμε εδώ, έτσι;
Δεν το εννοούσα έτσι.
Είναι πιο δύσκολα για τους άντρες εδώ, που δουλεύουν.
Βέβαια, τα κορίτσια απλά παντρεύονται και μένουν σπίτι.
Είπα κάτι τέτοιο; Έγινες και φεμινίστρια;
Μπα, μην ανησυχείς. Κανένα πρόβλημα.
Αυτό θέλω εξάλλου. Να παντρευτώ, να κάτσω σπίτι.
Όλα τέλεια λοιπόν.
Αυτό.
Ζήτημα επιλογής.
Έχεις τσιγάρο;
Ναι.
Μου ανάβεις ένα;
Έλα μαζί μου.
Κάπνιζες; Δε θυμάμαι.
Μπα, μόλις το άρχισα.
Φανταστικό!
Όπως ένας 40 χρόνια εξαρτημένος .
Έχεις γίνει πολύ νευρωτικός.
Ευχαριστώ.
Έλα, πάρε τζούρα.
Επειδή άγγιξε στα χείλη μου;
Μη λες βλακείες!
Δε θα ανησυχήσουν στο χωράφι;
Δεν τρέχει τίποτα.
Μπορεί να σου φανεί παράξενο.
Μα δεν καταλαβαίνω γιατί
οι άνθρωποι πρέπει να διαλέγουν την πιο κοντινή τους ζωή.
Δεν το κάνουν.
Όποιος θέλει στ' αλήθεια
προχωρεί και ζει τη ζωή που θέλει.
Όμως έχει τόσα ωραία πράγματα εκεί έξω.
Όπως;
Θες να σου πω;
Ναι.
Τι εννοείς όπως;
Ένα σωρό πράγματα.
Σαν;
Σαν...
πολυσύχναστοι φωτισμένοι δρόμοι,
ανεμόδαρτοι λόφοι,
ωραία φαγητά.
Τα έχω δει όλα. Δεν είναι και κάτι ιδιαίτερο.
Τι άλλο;
Πλοία που φεύγουν μακριά,
καλοκαιρινά βραδάκια,
να ερωτεύεσαι, να μεθάς,
να μουσκεύεις στη βροχή.
Πες πως ξαφνικά ξεσπάει καταιγίδα γινόμαστε μούσκεμα...
και μας χτυπάει κεραυνός, δε θα ήταν συγκλονιστικό;
Στάσου, έχω πράματα να κάνω πρώτα.
Τα πάντα, η ζωή...
μοιάζει τόσο κοντά, μα δεν είναι.
Γιατί όλα είναι τόσο μακριά.
Hatice, τι τρέχει;
Έλα εδώ αλλιώς θα σε δουν.
Κλαις μήπως;
Τι συμβαίνει;
Τίποτε.
Δηλαδή, φεύγω σύντομα κι εγώ.
Φεύγεις;
Για πού;
Γιατί πάντα να είσαι εσύ που φεύγεις; Ας αλλάξουμε.
Βέβαια, αλλά...
Πού θα πας; Μου κίνησες την περιέργεια τώρα.
Κάπου με χρυσό κι ασήμι κι άλλα.
Το Νησί των θησαυρών!
Να έρθω κι εγώ;
Ίσως όχι το Νησί των θησαυρών...
αλλά θα μπορούσες να το πεις θάλαμο θησαυρών.
Το ξέρεις εκείνο που το λένε ο οίκος του γάμου;
Εκεί πάω.
Δηλ. παντρεύεσαι;
Πλάκα μου κάνεις;
- Για ποιο λόγο να κάνω πλάκα; - Δεν ξέρω. Παράξενη είσαι.
Μια κλαις, μια γελάς.
Αλλά αν σοβαρολογείς, συγχαρητήρια.
Χαίρομαι για σένα και τον Riza.
Γιατί τον Riza;
Τι θες να πεις;
Δε θα παντρευόμουν ένα παιδί.
Δηλ. χωρίσατε;
Τα έχω χάσει.
Ποιος είναι λοιπόν;
Δεν τον ξέρεις.
Κοσμηματοπώλης.
OK λοιπόν, πες μου.
Βλέποντάς σε να διαβάζεις τόσα βιβλία.
Έχει σκορπιούς κάτω απ' το χρυσό;
Σκορπιούς;
Παντού έχει σκορπιούς.
Λοιπόν να πάω στο φανταχτερό θάλαμο;
Από σένα εξαρτάται.
Μπορώ εγώ να πάρω τέτοια απόφαση για σένα;
Για όνομα!
Τη γνώμη σου ζήτησα. Δε χρειάζεται να τρομοκρατείσαι.
Δεν τρομοκρατούμαι.
Κι η καρδιά σου,
τι λέει;
Η καρδιά μου;
Πότε τελευταία είπε κάτι η καρδιά μου;
Hatice!
Πού είσαι;
Γεια!
Πώς πάει, φιλαράκο;
Καλά. Κι εσύ;
Όπως πάντα. Επιβίωση. Εσύ;
Μπορείς να φανταστείς.
Έρχεσαι;
- Δεν μπορώ, φίλε. - Γιατί όχι;
Έτσι είναι στην αστυνομία.
- Δηλ. δεν έχει διακοπές; - Ακριβώς.
Πού είσαι;
Σπίτι στο κρεβάτι. Γύρισες στο Çan;
Ναι, γαμώτο στο Çan!
Αν ήμουνα δικτάτορας...
θα έριχνα ατομική βόμβα στο καταραμένο μέρος, ορκίζομαι.
Δεν πήρες άδεια για το Eid; (ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗ ΓΙΟΡΤΗ)
Όχι. Αν είχα πάρει θα ερχόμουν. Δουλεύουμε.
Είμαι επιφυλακή.
Δεν είσαι στα ΜΑΤ;
Ναι, εκεί στο Αρχηγείο.
Μέσα στις τσιγγάνικες γειτονιές.
Έχουμε υπηρεσία εδώ.
Δυο μέρες την εβδομάδα.
Αλλιώς είμαστε στη διμοιρία.
Τρέχουμε αν γίνει φασαρία.
Έχει πολλές φασαρίες;
Πιάνετε κομμουνιστές;
Φίλε, πουθενά δεν έχει τόση τρέλα όσο σ' αυτό το κωλο- μέρος!
Τώρα κάπως ησύχασε, αλλά πριν δυο μήνες, είχε συνέχεια δράση.
Σε στέλνουν αν συμβεί κάτι;
Έτσι γαμώτο.
Και τι κάνετε; Δακρυγόνα, κανόνια νερού και τέτοια;
Ναι, τέτοια.
Κι όταν δε μας βλέπουν τους βαράμε και λιγάκι.
Ένας τρόπος να εκδικηθείς για το μπούλινγκ που έχεις φάει.
Γιατί όχι; Η θεωρία της ζωής.
Ο καθένας βγάζει την πίεση σε κάποιον άλλον.
Μπήκαμε που λες σε ένα πανεπιστήμιο.
Κι ήταν ένας κοντοπίθαρος σαν τον Seydi.
Από κάποια μαλακία σοσιαλιστική ένωση.
Στέκεται μπροστά μου, έχω την ασπίδα.
Λέει κάτι σαν, “Τι σκατά είναι αυτό;” Και μου κλωτσάει την ασπίδα.
Ο γαμιόλης συνεχίζει να κλωτσάει την ασπίδα!
Το χάνω. Συν ότι υπάρχουν κάμερες παντού.
Πότε θα με κλωτσήσει ξανά; Θα του σπάσω το γαμημένο κεφάλι με την ασπίδα!
Κι εξαφανίζεται σαν κατσικο- κούραδο!
Όπως ο κοντοπίθαρος Seydi.
Ο κόσμος είναι μια γαμημένη πουτάνα, ξέρεις.
Πιστεύεις ότι έχουμε καμιά ελπίδα για δουλειά σαν δάσκαλοι;
Την εγκατέλειψα την ιδέα.
Μα αναλαμβάνεις το Φεβρουάριο.
Μα κι αν ακόμη το κάνω, αμφιβάλλω αν θα το άντεχα ανατολικά.
Εγώ λέω να πας.
Δεν είναι τόσο χάλια.
Είναι OK για τους δασκάλους.
Οι αστυνόμοι κι οι φαντάροι τρώνε τα σκατά.
Τι έγινε;
Seydi!
Όταν μαθαίνουμε ότι δεν είμαστε τόσο σπουδαίοι...
γιατί πληγώνεται το ένστικτό μας;
Δε θα ήταν καλύτερα να το αντιμετωπίζαμε σαν μια κρίσιμη στιγμή ενόρασης;
Προκαλούμε την ίδια μας την πίστη.
Κι έτσι χρειάζεται να πιστεύουμε στο χωρισμό
όσο και στην ομορφιά και τον έρωτα, και να προετοιμαζόμαστε.
Γιατί η ρήξη κι ο χωρισμός είναι σε αναμονή κάθε τι ωραίου.
Στην οποία περίπτωση, γιατί να μην αντιμετωπίζουμε τέτοιες δοκιμασίες
σαν δημιουργικές καταστροφές
που μας βοηθούν να διαπεράσουμε τα δικά μας μυστήρια;
Ωραία.
Ώστε χορεύεις για κέφι τώρα.
- Τι εννοείς; - Έλα τώρα.
Μη μου πεις πως δεν το ευχαριστιέσαι.
Γιατί;
Που χώρισες;
Ακριβώς.
Είναι φανερό σε κάθε σου λέξη.
Το βλέπω.
Μπορεί να έχεις δίκιο.
Μα είναι φυσιολογικό. Το ίδιο είναι για όλους.
Μας ζήλευες συνέχεια.
Νομίζεις δεν το είχα προσέξει;
Κόψε τις μαλακίες!
Εσύ είχες ανάγκη το σύννεφο της ζήλειας γύρω σου, ψωλόμυαλε.
Ήταν ο γαμημένος σου τρόπος να νιώθεις αληθινός.
Έπαιζες με το μυαλό της κοπέλας τότε στο γυμνάσιο.
Της έδινες βιβλία και τέτοια.
Κολπάκια.
Ζήσε στην παραμυθοχώρα, αγνόησε την περίπτωση του χωρισμού.
Κι όταν επιστρέψει η πραγματική ζωή,
ρίχνε το φταίξιμο στους άλλους.
Η Hatice γλυκοκοίταζε από πάντα. Δεν το είχες προσέξει;
Ψεύτη!
Το λες επειδή η Hatice σε αγνοούσε...
παρά τα βιβλία σου και τα ύπουλα κόλπα.
Μην είσαι και τόσο σίγουρος.
Αν με ρωτάς.
Γαμήσου!
Άει γαμήσου! Μαλάκα!
Μαλάκα!
Θα σε σκοτώσω!
Δώσε στο παιδί λίγα λεφτά.
Σου μιλάω!
Εξετάσεις δίνει, άντε.
Πλάκα κάνεις; Ποια λεφτά;
Εσύ έχεις την κάρτα μου, τους μισθούς μου.
Λες να έμεινε τίποτα αφού πλήρωσα τα χρέη σου;
Ξεφορτώσου με, Asuman!
Να μου το 'λεγες. Θα είχα βρει τα λεφτά.
Και τι θα άλλαζε;
Τι θα έκανες;
Θα στοιχημάτιζες στα άλογα!
OK, φτάνει.
Σταματήστε! Θα κάνω ωτο-στοπ.
Περίμενε, έρχομαι αμέσως.
Δεν έχεις καθόλου λεφτά;
Βόλεψέ τα κάπως για τώρα. Θα σου στείλω.
Ξέχνα το.
Αλήθεια;
- Έχεις την ταυτότητά σου; - Ναι.
Μια φορά είχα ξεχάσει τη δική μου στις εξετάσεις για διευθυντές.
Δε μ' άφηναν να μπω.
Αν κι ο εξεταστής ήταν φίλος.
Δεν μου επέτρεψε να μπω.
Δε θα 'λεγα ότι ζήλευε.
Ήταν καλός φίλος.
Ορίστε.
- Βολέψου μ' αυτά. - Ευχαριστώ.
Καλή τύχη.
Ευχαριστώ.
Πάρε μας όταν τελειώσεις.
Καλή τύχη!
OK, γεια.
Θεέ μου, πόσο γρήγορα πας!
Έτρεξα και πάλι δεν μπορούσα να σε προλάβω.
Τι γυρεύεις εδώ;
Έλεγα να σε αποχαιρετήσω στο σταθμό.
Δεν χρειαζόταν.
Δεν είναι τίποτα. Είμαι ελεύθερος σήμερα έτσι κι αλλιώς.
Γύρνα πίσω. Λες και δεν ξέρω το δρόμο.
Σωστά, μα σήμερα είναι αλλιώς.
Η μοίρα σου σφραγίζεται σήμερα! Δίνεις κρατικές εξετάσεις!
Μπορεί να βρεθείς σε μια όμορφη πόλη στην ακτή του Αιγαίου...
ή σε ένα απομακρυσμένο χωριό στα χιόνια στην Ανατολή.
Μη τη χτυπάς την Ανατολή.
Κι εκεί ακόμη, δεν είναι εύκολα στις μέρες μας.
Το ξέρω.
Τι χρειάζεσαι; Δουλειά!
Δεν είναι όπως στον καιρό σου.
300,000 δάσκαλοι περιμένουν για δουλειά.
Και;
Πιάσε καλή επίδοση και τους χτυπάς όλους.
- Εγώ; - Ναι, εσύ.
Θα φάνε τη σκόνη σου.
OK λοιπόν.
Δώσε λευκή κόλλα αν δεν είσαι σίγουρος.
Εκτός αν είναι επιλογή ανάμεσα στα δυο.
Ειδάλλως, προχώρα, μη μαντεύεις.
Γιατί μου τα λες αυτά;
Γιατί είναι μαθηματικά αποδεδειγμένο.
- Έχεις τσιγάρο; - Όχι.
Τίποτα ψιλά; Θα πάω να πάρω.
Τι;
OK, πάμε μαζί και τα παίρνεις εσύ.
OK λοιπόν.
Παρεμπιπτόντως, ποια είναι η βάση για τις εξετάσεις διδασκαλίας;
Μην κάνεις ότι σε ενδιαφέρει.
Δεν κάνω.
Τι τρέχει με σένα;
Υπήρχε βάση πριν;
Όχι. Γι αυτό ρωτώ.
Κοίτα! Ο Necati άναψε την ψησταριά.
Τι λες για σάντουιτς με κεφτεδάκια;
Τέτοια ώρα κεφτεδάκια;
Τώρα μόλις δεν πήρες πρωινό;
Όχι. Η μαμά σου μου γκρίνιαζε.
Το έσκασα μετά από σένα.
Άλλωστε, σχεδόν μεσημέριασε.
Έχεις ταξίδι μπροστά. Δεν πεινάς;
Ταξίδι; Είναι μόλις 90 λεπτά.
Υποθέτω.
Εντάξει τότε.
Τότε δώσε μου λεφτά για ένα σάντουιτς.
Μυρίζει ωραία.
Ποτέ δεν τα παρατάς, έτσι!
OK, δεν πειράζει. Ξέχνα το. Έχεις τις εξετάσεις σου. Μην ανησυχείς.
Καλή τύχη! Φεύγεις.
Κοίτα, το λεωφορείο ξεκινάει.
Εντάξει, ξέχνα το. Πιάσε θέση.
Πήγαινε να καθίσεις.
OK, πάρε αυτά. Συμμαζέψου.
Τέλεια, OK.
OK.
Να προσέχεις.
- Άφησε όσα δεν γνωρίζεις. - OK.
Καλή τύχη!
Ευχαριστώ.
Τέλειωσε η εξέταση, γιε μου;
Τέλειωσε η εξέταση;
Πώς και σερβίρεις; Πού είναι ο μαθητευόμενος;
Ο μαθητευόμενος;
Το βλαμμένο τα 'καψε.
Άφησα μια τσάντα εδώ το πρωί.
Θα επιστρέψει.
Τον ζορίζει το σερβίρισμα, τον γαμιόλη.
Κανένας απ' την παρέα εδώ;
Έπαψαν να έρχονται.
Αλλά ξέρεις, εκείνο το παιδί;
Μάλλον έγινε μπάτσος. Θα μείνει μακριά.
- Δε γουστάρεις τους μπάτσους; - Αυτόν δε γουστάρω.
Ας πάει ανατολικά να φάει καμιά βόμβα στον κώλο.
Γύρισα για λίγο κι έχουμε ολοκαίνουργια γενιά ρε γαμώτο!
Μυρίζομαι μια μεταμοντέρνα δόνηση στη φτώχεια σου, Nevzat.
Πώς το βλέπεις;
Ε, 250 λίρες θα μου έλυναν το πρόβλημα.
Ποιο;
Τι ποιο;
Πολύ ακριβής λογαριασμός.
Κατ' αρχήν θέλω 140 λίρες για την γαμημένη επανασύνδεση του ηλεκτρικού.
Μόνο 120 χρωστάω αλλά έχει κι άλλες 20 τέλος επανασύνδεσης.
Ύστερα όταν ο γιος μου ήρθε με άδεια,
πήρα μπανάνες 8 λίρες απ' τον πλανόδιο στη γωνία.
Κάθε μέρα με στραβοκοιτάει λες και του πήδηξα τη γυναίκα!
Αν τον πληρώσω, σωζόμαστε κι οι δυο.
Απ' το Carrefour θέλω ζυμαρικά, ρύζι και πλιγούρι, 3 πακέτα 10 λίρες.
Εντολές του υπουργείου εσωτερικών.
Η Marmara Co-op έχει προσφορά ελιές.
Θα πάρω λίγες.
Κι έχω να φτιάξω τα παπούτσια πριν το χειμώνα.
Αλλά ελπίζω
να μη μου τα χρεώσει.
Α, και μια βίδα λεκάνης.
Ό,τι περισσέψει θα το στείλω στον γιο μου.
Τα έχει ανάγκη στο στρατό.
- Βίδα λεκάνης; - Ναι.
Γιατί να ξοδέψεις λεφτά; Πάρτην από καμιά άλλη λεκάνη.
Θα το 'κανα, μα καμιά δεν ταιριάζει γαμώτο!
Άκουσα ότι κάτι τράπεζες έχουν σύστημα...
να μη χρεώνουν ηλεκτρονικό χρήμα στο στρατό.
Το έχεις ακούσει;
Α, ευχαριστώ γι αυτό.
- Σου μιλάω! - Τι;
Λέω, κάποιες τράπεζες το 'χουν σύστημα
να μην παίρνουν προμήθεια για να στείλεις χρήμα ηλεκτρονικά στο στρατό.
- Το ξέρεις αυτό; - Δεν είμαι κουφός!
Κάτι έκανα, γι αυτό δεν άκουσα.
Όχι, δεν το ξέρω.
Δεν είναι χειρόγραφο αυτό.
Τι;
Είναι τυπωμένο έτσι που να μοιάζει σαν χειρόγραφο.
- Πώς το ξέρεις; - Απ' τις μικροσκοπικές τελείες.
Μικροσκοπικές τελείες;
Δες μόνος σου αν θες.
- Δηλ. δεν αξίζει τίποτα; - Λοιπόν.
Είναι πολύ παλιό, δες.
Τα παλιά πράγματα δεν είναι πάντα αξίας.
Βέβαια, μα...
Λοιπόν πόσο αξίζει;
Κ. Suleyman;
Γεια σας.
Με θυμάστε;
Συναντηθήκαμε στο συμπόσιο "Λογοτεχνία και Ύπαιθρος".
Αλήθεια;
Δηλ. ήμουν στο ακροατήριο αλλά ειδωθήκαμε στο διάλειμμα.
Δεν θυμάμαι, αλλά τέλος πάντων.
Συγνώμη, δεν περίμενα να σας δω εδώ πέρα.
Έχετε μια στιγμή; Έχω μια ερώτηση.
Βεβαίως. Ακούω.
Να καθίσω. Μπορώ;
Συγγνώμη, αν δεν έχετε χρόνο.
Όχι, έχω. Εντάξει.
Με λένε Sinan επ' ευκαιρία.
Ναι, Sinan;
Αρχικά, να πω ότι έχω διαβάσει σχεδόν όλα σας τα βιβλία.
- Αλήθεια; - Βεβαίως.
Δεν θα ήταν σοφό για έναν νέο φιλόδοξο συγγραφέα
να μην έχει διαβάσει τον διασημότερο τοπικό συγγραφέα.
Τουλάχιστον από άποψη στρατηγικής .
Όταν λέτε "από άποψη στρατηγικής";
Δεν πρόκειται για ανταγωνισμό.
Αλλά πρέπει να ξέρει κανείς πώς βλέπουν την ίδια γη,
τις ίδιες απόψεις, τους ίδιους ανθρώπους,
διαφορετικά μάτια.
Θέλετε να γίνετε συγγραφέας δηλαδή;
Ε, ναι. Γράφω για ό,τι αξίζει.
Τι είδος;
Δεν ξέρω. Κάτι σαν ονειροπόληση πάνω στην τοπική 'κουλτούρα της ζωής'.
Πράγματα που προωθούν την περιοχή;
- Όχι, ποτέ. Πώς σας ήρθε; - Γιατί ποτέ;
"Δεν υπάρχουν γεγονότα, μόνο ερμηνείες"
Για να παραθέσω τον δάσκαλο.
Δεν είμαι κάποιος που θα βυθιστεί τόσο βαθιά στο τοπικό.
Αν η γραφή μου πρέπει να κατηγοριοποιηθεί...
θα λέγαμε δοκίμια ή μικρές ιστορίες,
αλλά ούτε κι αυτό είναι.
Από μόνα τους, τα κείμενα θα μπορούσαν να προσληφθούν έτσι,
αλλά σαν σύνολο,
θα υποστήριζα ότι πρέπει να ιδωθούν σαν ιδιότροπη αυτομυθοποιητική μετα- νουβέλα.
Μετα-νουβέλα;
Ναι.
Γι αυτό και προσπαθώ να τα συμπεριλάβω όλα σε ένα βιβλίο.
Δηλ. αν βρω χρηματοδότη ή εκδότη βεβαίως.
Που δεν είναι κι εύκολο ακριβώς.
Θα τα καταφέρετε.
Λοιπόν τι αφορά, αυτή η λεγόμενη ιδιότροπη μετα-νουβέλα;
Μάλλον είναι από εκείνες τις νουβέλες που δεν περιγράφονται με μια- δυο προτάσεις.
Μην ανησυχείτε, μια δυο λέξεις δεν θα την καταστρέψουν.
Μην είστε τόσο λιγόλογος.
Δεν είναι αυτό, αλλά...
Στα απλοϊκά μυαλά αρέσει να υποβαθμίζουν μια δουλειά σε μια στέρεη κεντρική ιδέα.
Σ' αυτούς αναφερόμουν.
Δεν σας περιλαμβάνω σ' αυτό τον συρφετό
που θεωρούν αποτυχία μια νουβέλα
αν δεν βγάζουν ένα ηθικό δίδαγμα της μιας φράσης απ' αυτό.
Πιστέψτε με.
OK, ωραία.
Ξέρω πώς είναι οι πρώτες νουβέλες. Αποσύρεσαι απ' τον κόσμο,
νομίζοντας ότι όλοι περιμένουν το βιβλίο σου. Μα μετά...
Μη με παρεξηγήσετε.
Δε φοβάμαι μήπως κλέψετε τις ιδέες μου.
Θεέ μου!
Γιατί να το σκεφτώ;
Είναι εντελώς γελοίο.
Μάλλον λάθος εκφράστηκα. Συγγνώμη.
Εντάξει,
αλλά είπατε ότι έχετε μια ερώτηση.
Πρέπει να φύγω σε λίγο.
Δεν πειράζει. Ξέρω την απάντηση.
Ναι;
Εκτός από σας μίλησαν κι άλλοι συγγραφείς
σε εκείνο το συμπόσιο.
Ο πρόεδρος μας διάβασε όλες τους τις βιογραφίες.
Ναι;
Αναρωτιόμουν αν οι συγγραφείς
έγραψαν τις βιογραφίες οι ίδιοι
ή ήταν της οργανωτικής επιτροπής;
Φαντάζομαι ο καθένας έγραψε τη δική του.
Γιατί;
Αυτό σκέφτηκα.
Όταν οι άνθρωποι περιγράφουν τον εαυτό τους, οι επιλογές που κάνουν...
αυτά που θεωρούν σημαντικά, οι λέξεις που διαλέγουν, όλα αυτά είναι...
θα λέγαμε, ενδιαφέροντα.
Που σημαίνει;
Σαν ένα τεστ της αυτο- εικόνας.
Όσο κι αν προσπαθείς να το κρύψεις,
κατά κάποιον τρόπο αυτο- αποκαλύπτεται.
Και τότε δεν αποφεύγεις να σκεφτείς ότι δε χρειάζεται να διαβάσεις
έναν συγγραφέα που διαφημίζει τον εαυτό του,
όπως ένας σκλάβος που περιμένει να τον αγοράσουν.
Καλά, μπορείτε να το σκεφτείτε αν θέλετε,
μα δε θα 'πρεπε να το βλέπετε έτσι.
Μη κρίνετε τη δουλειά ενός συγγραφέα από την προσωπικότητά του.
Είναι δυο διαφορετικά πράγματα.
Πώς το λέτε αυτό;
Πώς να είναι αξιόπιστος ένας συγγραφέας
αν δε μπορεί να δει τον αληθινό του εαυτό;
Άκου, νεαρέ...
Με εκπλήσσετε.
- Πώς είπαμε το όνομα; - Sinan.
Sinan, αν ήρθες να με προκαλέσεις, υπάρχουν πολλοί τρόποι.
Όχι, ασφαλώς όχι.
- Παρεξηγήσατε. - Δεν σταματάς.
Δεν μιλάς με κανέναν αναίσθητο.
- Γιατί να σας προκαλέσω; - Όχι, OK.
Μακριά από μένα...
Κοίτα, έχω δει πολλά. Δεν έχει σημασία, μα...
Αυτό που προσπαθώ να πω είναι...
Ήμασταν πέντε συγγραφείς εκεί.
Σε ενόχλησε κάποιο βιογραφικό;
Όχι, όχι ενόχληση ακριβώς,
αναστάτωση ακριβέστερα, κ. Suleyman.
Φοιτητής, σωστά;
- Μόλις αποφοίτησα. - Αλήθεια;
Σε τι;
Δάσκαλος πρωτοβάθμιας.
Καλό είναι αυτό.
Όχι κι άσχημο, μάλλον.
Και τώρα τι; Η τάξη;
Περιμένω τα αποτελέσματα των σημερινών εξετάσεων.
Σήμερα ήταν; - Ναι.
Πώς πήγε;
Όχι και σπουδαία. Ίσως πρέπει να διαλέξω άλλη καριέρα.
Όπως;
Αστυνομία για παράδειγμα.
Όπως πολλοί δάσκαλοι που δεν βρίσκουν δουλειά.
Έχω ένα φίλο που τελείωσε φιλολογία.
Πήγε στα ΜΑΤ
αφού δε βρέθηκε δουλειά. Τουλάχιστο πληρώνεται καλά.
Στην περίπτωσή μου, θα έγραφα για να ζήσω.
Θα δούμε.
- Ούτε το γράψιμο είναι εύκολο. - Σίγουρα όχι.
Μα μη σε αποθαρρύνω.
Όχι, δε φοβάμαι
να αντιμετωπίσω την πραγματικότητα, έτσι είναι.
Πάλεψα με πολλά γράφοντας το βιβλίο,
Δεν το αρνούμαι.
Μα το πιο δύσκολο
ήταν να ανακαλύψω ότι το κανονικό μου γράψιμο,
ήταν απίθανο να ενδιαφέρει κανέναν.
Κάπως παρόμοιο υλικό γράφετε κι εσείς.
Πώς διατηρείτε την αυτοπεποίθησή σας ως το τέλος;
Εκείνο που μετράει δεν είναι το τι, αλλά το πώς γράφεις.
Ξαναγυρνάμε στο διάσημο κλισέ.
Ναι, μα τα κλισέ
καμιά φορά περιέχουν βασικές αλήθειες.
Γράφοντας, εμπλουτίζω τη ζωή, την κοινοτοπία, με αυτό που φέρνω.
Το νόημα είναι
ότι τίποτα δεν είναι τόσο συνηθισμένο όσο δείχνει.
Ζυμώνω τη ζύμη, ας φουσκώσει
κι ας ψηθεί.
Μετά την τρώμε.
Περίπου.
- Πιάνεις το νόημά μου; - Βέβαια.
Παντού υπάρχει περιεχόμενο,
αρκεί να το βλέπεις.
Κι αν το βλέπεις μα δεν το αρθρώνεις;
Χρειάζεται δουλειά. Αλλά το ταλέντο είναι το κυριότερο.
Δηλ. όσοι είναι σαν κι εμάς να παρατήσουν το γράψιμο;
Γιατί λες "σαν κι εμάς";
Αυτοί που δεν έχουν το μαγικό χάρισμα.
Ειλικρινά, μάλλον είμαι τυχερός σ' αυτό.
Μη βιάζεσαι να κρίνεις τον εαυτό σου.
Το πρώτο σου βιβλίο είναι.
Κι ούτε καν έχει εκδοθεί.
Πρέπει να επιμείνεις.
Αλλιώς στρώσου να διδάξεις στ' ανατολικά.
Κάντο έτσι κι αλλιώς.
Και θυμήσου ότι η διδασκαλία
είναι δουλειά που αφήνει χρόνο για γράψιμο.
Ίσως γι αυτό υπάρχουν τόσο πολλοί δάσκαλοι- συγγραφείς.
Τέλος πάντων.
Σε ό,τι αφορά τη γραφή, δεν πιστεύω σε δικαιολογίες.
Ένας καλός συγγραφέας δεν κλαψουρίζει. Κάθεται και γράφει.
Ασχέτως περιστάσεων.
Ακόμα και παραμελώντας συγγενείς και φίλους
ή και χρησιμοποιώντας τους αν χρειαστεί;
Γιατί όχι;
Όλα γίνονται αν η συνείδησή σου το αντέχει.
Το ξέρεις κιόλας.
- Κι αν δεν μπορώ; - Τότε θα υποφέρεις.
Οι συγγραφείς πρέπει να μπορούν να ρισκάρουν.
Το σίδερο δεν γίνεται ατσάλι αν δεν περάσει απ' την κάμινο.
Ας πούμε ότι κάποιο θέμα σκέφτεσαι να το απορρίψεις.
Οι πιο πολλοί το θεωρούν ιερό, αλλά τελικά είναι ένα θέμα.
Τώρα, αυτό το θέμα μπορεί να βοηθήσει κάποιον τόσο πολύ
που μπορεί να συμβάλλει κάπως στην πρόοδο της ανθρωπότητας.
Ναι;
Κατά τη γνώμη σας,
θα ήταν εκτός γραμμής να το αρπάξεις το θέμα για σένα
πίσω απ' την πλάτη του ιδιοκτήτη του;
Ίσως όχι, μα...
αν τότε ο ιδιοκτήτης βαρέσει τον "άρπαγα" στο κεφάλι
και του το σπάσει,
ούτε κι αυτό θα ήταν εκτός γραμμής.
Τέλος πάντων, πρέπει να πηγαίνω.
Θα 'λεγε κανείς ότι το βάζετε στα πόδια.
Έχω μείνει πολύ ήδη.
Μια τελευταία ερώτηση.
Για πόσους πόντους;
Πολλούς.
Τότε, κάνε την.
Πολλοί από τους αγροτικούς συγγραφείς στο συμπόσιο
συμφώνησαν ότι η λογοτεχνία
δεν έχει άλλο κέντρο από τη γλώσσα,
όπου το μολύβι συναντά το χαρτί.
Έφυγα!
Αντίο, κ. Suleyman!
Το πιστεύετε στ' αλήθεια αυτό;
Τεράστιο θέμα.
- Δεν το πιστεύετε; - Δεν ξέρω.
Διάβασαν ένα γράμμα ενός συγγραφέα που αρνήθηκε να έρθει.
- Το θυμάστε; - Ναι.
Θα 'θελα να ξέρω τι σκέφτεστε γι αυτό.
Ο συγγραφέας αποκάλεσε τον εαυτό του αγνό αγρότη.
Δεν θυμάμαι ακριβώς τι έλεγε στο γράμμα.
Η ουσία ήταν να αποδοκιμάσει ευγενικά ή να δείξει την αποδοκιμασία του
προς όσους συμμετέχουν σε τέτοιες εκδηλώσεις.
Γι αυτό ρωτάω.
Αν ήμουν ομιλητής εκεί σαν εσάς,
θα με έκανε να νιώσω αμήχανα.
Γιατί;
Δεν ξέρω. Μα με δεδομένο το γράμμα,
οι ομιλητές ξαφνικά φάνηκαν
σαν πολιτιστικοί ιεραπόστολοι
που ήρθαν να πουν ότι θα πέθαιναν αν δεν μπορούσαν να γράψουν.
Ξέρεις κάτι;
Είσαι σαν τον Semir στο Survivor. Γιατί είσαι τόσο πνεύμα αντιλογίας;
Δηλαδή βλέπετε το Survivor!
Μα είχα την εντύπωση ότι οι καλλιτέχνες
υποτίθεται ότι αντιλέγουν στα πάντα;
Όχι. Λάθος σκέψη.
Αν ήμουν εγώ ο υπεύθυνος, δε θα το είχα διαβάσει το γράμμα.
Δε θα 'θελα να μετέχω σε ένα φτηνό κόλπο.
Τι είναι αυτό το τηλεκατευθυνόμενο μανιφέστο;
Το γράμμα σας ενόχλησε;
Μπα, δεκάρα δεν δίνω.
Τα σκυλιά γαβγίζουν, μα το καραβάνι προχωρεί.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να αποτιμηθείς.
Δεν είμαι βλάκας.
Βλέπω πώς προσπαθούν να τραβήξουν τη δημοσιότητα.
Το είπε απ' την αρχή,
ορκίστηκε να μην πάει ποτέ σε τέτοια γεγονότα.
Ένα είναι σίγουρο,
δεν αρχίζεις να γράφεις όπως αρχίζεις μια κανονική δουλειά.
Αυτό το παιχνίδι είναι φτηνό.
Μα σε έναν κόσμο όπου τίποτα δεν είναι ιερό,
κάποιος που απομονώνεται χάριν της τέχνης
δεν σας δίνει ελπίδα;
Απαρνείται την ομαδική εργασία, τους συνεργάτες
και τις καλλιτεχνικές συμμαχίες.
Αντιθέτως,
το γράμμα μου χτύπησε σαν την αναποφασιστικότητα ενός αφελούς νεαρού
εντελώς απονεκρωμένου για να μιλήσει
μπροστά σε ένα υπερεκτιμημένο πλήθος,
αλλά απελπισμένου για να καλύψει αυτή την αποτυχία απ' τον εαυτό του και τον κόσμο
κάτω απ' το πέπλο της φιλοσοφίας.
Μα δε θα το καταλάβεις αυτό ακόμη.
Γιατί όχι;
Είσαι πολύ νέος.
Όσο μεγαλώνεις θα αρχίσεις να βλέπεις
ρομαντικά τολμήματα όπως αυτό το γράμμα
σαν υπερβολές απειρίας μιας νεανικής καρδιάς.
Υπερβολές απειρίας;
Το γράμμα δεν ήταν κακό.
Το βλέπω σαν περιπαθή κραυγή
από τα βάθη της επαρχίας.
Παρ' όλα αυτά...
Λυπάμαι αλλά το βρίσκω ζαχαρένιο
και δυσάρεστα συναισθηματικό.
Μη θαρρείς πως δεν κατάλαβα απ' την αρχή της συνάντησή μας,
ότι είσαι αθεράπευτα μονομανής ρομαντικός.
Δεν έχω εμμονή...
Αλλά αντίθετα με όλα,
καθώς βλέπεις, δεν το 'βαλα στα πόδια.
Δεν σε ξαπόστειλα.
Σ' άφησα να τα βγάλεις όλα.
Ήμουν υπομονετικός και ευγενής παρά τον σαρκασμό και.τους υπαινιγμούς σου.
- Αλλά τώρα να μ' αφήσεις να πάω σπίτι! - Όχι, όχι! Καθόλου σαρκασμός.
OK; Άσε με να πάω σπίτι
και να βάλω τα πόδια σε αλατόνερο!
- Ξέρεις γιατί; - Παρεξηγήσατε.
Γιατί υπάρχει μόνο μια πραγματικότητα όπως κατάλαβα το τελευταίο μισάωρο.
Ο ξερός πόνος στα πόδια μου
κι ο ύπουλος πόνος στο σβέρκο μου
που απειλεί
να γίνει δολοφονική ημικρανία.
Ξέρεις τι σημαίνει αυτό, νεαρέ φίλε;
Σκασίλα μου για το κέντρο της λογοτεχνίας
αν είναι η γλώσσα ή άλλα σκατά!
Αυτό δεν καταλαβαίνουν αφελή μυαλά σαν το δικό σου!
Υπάρχει μόνο μια πραγματικότητα!
Το παρατραβήξατε λιγάκι.
Λογοτεχνία, επιτυχία... Στα χαρίζω!
- Όλα δικά σου! - Ο κόσμος μας κοιτάει.
Θα απέρριπτα το Nobel αυτή τη στιγμή!
Πόσο πιο καθαρά να το πω;
Γι αυτό συγχώρα με, νεαρέ φίλε. Πάω!
Γαμήσου αν αρνηθείς το Nobel!
Κ. Suleyman!
Μήπως θα μπορούσατε να διαβάσετε το πρώτο μου προσχέδιο;
Θα ήταν σπουδαίο να είχα την γνώμη σας,
ειδικά μετά τον τελευταίο εξάψαλμο.
Λυπάμαι, δεν μπορώ.
Αλήθεια. Γιατί;
Αν διάβαζα κάθε βιβλίο που μου ζητούν,
πώς θα έγραφα τα δικά μου;
Τότε μη το κάνετε. Μεγάλη σας απώλεια.
OK, OK. Αυτό στ' αστεία.
Τέλος πάντων, ευχαριστώ και πάλι.
Ε, ξύπνα.
Φτάσαμε.
Πήγαινε στο στοιχηματζίδικο!
Μήπως και ντραπεί που θα σε δει.
Τι συμβαίνει, Muharrem;
Οι δάσκαλοι έπρεπε να δίνουν το παράδειγμα.
Τι παράδειγμα δίνει αυτός;
Πήγαινε μπας και ντραπεί!
Εσύ είσαι παράδειγμα;
Κοίτα τα μούτρα σου!
Φαλάκρα!
Έι! Καλώς τον.
Τι είναι; Ψάρι;
Είσαι το κάτι άλλο.
Τι τρέχει;
Δεν πας στη Λέσχη των Δασκάλων,
κάθεσαι εδώ με τους ηλίθιους.
Ποιους ηλίθιους;
Πότε γύρισες;
Άντε πήγαινε στη Λέσχη.
Τι κάνεις εδώ στο καταγώγιο;
Διαβάζω εφημερίδα. Θα πάω μετά.
Κάθε τόσο, κάποιος που του χρωστάς μου την πέφτει.
Βαρέθηκα!
Μας τραβάς μέσα στο βάλτο.
Ποιος σου την έπεσε; Πώς τολμάνε;
Τι θράσος!
Τι θράσος πράγματι.
Πώς είσαι τόσο αναίσθητος
ενώ την πληρώνουμε εμείς;
Σοβαρά, ποιο είναι το μυστικό σου;
Μα τι λες; Επειδή διαβάζω εφημερίδα;
Νομίζεις ότι μιλάω για την εφημερίδα!
Δεν υποσχέθηκες να μην ξαναέρθεις εδώ πέρα;
Δεν τζογάρω. Διαβάζω εφημερίδα.
Διαβάζεις αναγκαστικά. Γιατί δεν έχεις...
λεφτά να παίξεις!
Να 'μαστε πάλι.
Δεν ξέρω τι άλλο να σου πω πια.
Πώς πήγαν οι εξετάσεις;
Χάλια.
Τι περίμενες; Δεν είχα διαβάσει.
Γιατί όχι;
Έτσι απλά.
Δεν πειράζει. Τουλάχιστο τέλειωσες το κολλέγιο.
Να διαβάσεις και ξαναδίνεις του χρόνου.
Τι ψάχνεις;
Ένα παλιό τετράδιο.
Μάλλον λείπει.
Έψαξε κανείς εδώ;
Όχι. Ποιος να το κάνει;
Δώσε μου το πράσινο άλμπουμ, σε παρακαλώ.
Κοίτα 'δω.
Όταν βλέπω τους σπουδαίους με τους οποίους σύχναζε,
μου φαίνεται απίστευτο τώρα.
Ποιούς σπουδαίους;
Δεν ξέρω. Διευθυντές,
μέλη των εκπαιδευτικών συμβουλίων, τέτοιους.
Αυτούς λες σπουδαίους;
Ναι. αξιοπρεπείς, έντιμους ανθρώπους.
Όχι σαν αυτόν τον Ekrem που τριγυρίζει τώρα.
Κοίτα πώς βούλιαξε τώρα.
Ποιον Ekrem;
Θυμάσαι τον φίλο σου από το βιομηχανικό πάρκο;
Τον Ekrem με την κεφάλα;
Σταμάτα να υποβαθμίζεις τον κόσμο. Ντροπή σου!
Τι μαλάκας!
Φίλος με έναν στην ηλικία του μπαμπά;
Απίστευτο.
Κανείς δε μας καλεί πια.
Κατέστρεψε τη φήμη του.
Και τόσα χρόνια με το τζόγο,
μια φορά να μας έκανε την έκπληξη και να κέρδιζε.
Μα θα τα 'παιζε για να χάσει πάλι.
Πού ξέρεις ότι δεν κέρδισε ποτέ;
Μοιράζεστε τα κέρδη, έτσι δεν είναι;
Αν μόνο...
Πήρε ακόμη κι ένα βραβείο τιμής ένεκεν.
Καλά.
Παλιά δεν ήταν έτσι. Είχε φιλοδοξία.
Δούλευε σαν τρελός.
Δεν το φαντάζεσαι τώρα.
Παράξενο πράγμα ο χρόνος.
Ξεγλιστράει χωρίς να πάρεις χαμπάρι.
Τι θέλεις να κάνει; Να σε περιμένει να κάνεις κάτι;
Τι;
Να περιμένει ποιον να κάνει τι;
Τίποτα. Λέω ότι ο χρόνος προελαύνει.
Κάποιος ονόμασε το χρόνο σιωπηλό πριόνι.
Δεν ξέρεις ποτέ τι θα μας κάνει.
Κοίτα τι έγραψε σ' αυτή τη φωτογραφία.
"Προχωρώ μόνος στο δρόμο,
που δεν ξέρω πού οδηγεί."
Κοίτα λέξεις που χρησιμοποιεί.
Περνιέται για Tolstoy!
Λες κι έχει τα κότσια να φύγει!
Μην το λες. Μια φορά το έσκασε.
Και τι έγινε;
Γύρισε τρέχοντας σε δυο μέρες.
Τώρα κατάλαβα εκείνο που είπες.
Ποιο απ' όλα;
Για το χρόνο που δε μας περιμένει
να κάνουμε κάτι.
Λοιπόν;
Δεν κάναμε τίποτα για σένα;
Είπα κάτι τέτοιο;
Ό,τι κι αν είναι, είναι πατέρας σου.
Χωρίς αυτόν δε θα πήγαινες στο κολλέγιο.
Δούλεψε σκληρά για σένα.
Και σε τι ωφέλησε αυτό;
Είχες ό,τι ήθελες.
Μ' έβαλε σε θρησκευτικό οικοτροφείο για να μην πληρώνει.
Τα άλλα παιδιά ζήλευαν τα παιχνίδια σου.
Ευτυχώς τη γλίτωσα αυτή την αηδία.
Σου ήρθαν εύκολα.
Το αρνήθηκα ποτέ;
Σκέψου τι δύσκολα ήταν γι αυτά.
Αφού αξίζει τόσα, στον χαρίζω.
Στα 40 κάνεις μπέημπι- σίτινγκ
κι ακόμα τον δικαιολογείς!
Αυτό είναι άλλο. Ρίξε μια ματιά γύρω σου.
Άλλοι πατεράδες είναι βίαιοι, πίνουν.
Σε χτύπησε ποτέ ο πατέρας σου;
Θα το προτιμούσα απ' το να δίνει τόσες υποσχέσεις
και πάλι να πηγαίνει στα στοιχήματα.
Δεν ήθελα να στο πω.
Αλλά με ανάγκασες.
Μα και να μη στο έλεγα, θα άλλαζε η αλήθεια;
Δε σε μεγάλωσα για να κάνεις το κακό.
Αρκετά!
Δεν τ' αντέχει η καρδιά μου!
Sinan;
Βοήθα με μ' αυτόν τον καναπέ.
Εγώ δεν μπορώ. Η μέση μου είναι χάλια.
Μητέρα σου είμαι! Δεν δικαιούμαι να σε δω ευτυχισμένο;
Πρέπει να ζω πάντα με το φόβο μήπως σκοτωθείς;
Μα, μητέρα! Αγαπημένη μου μητέρα!
Θέλω να ζήσω, όχι να πεθάνω!
Δε θυμάσαι τα παιδικά μας;
Μεγαλώναμε με κουρέλια, χωρίς πατέρα. Τόσα βάσανα!
Σχοινί έχεις;
Ο επιστάτης θα μας βάλει τις φωνές.
Έχουμε σχοινί στο σπίτι;
Έχεις καθόλου χοντρό σχοινί;
Δεν κουνιέται ο καναπές αλλιώς.
- Το δικό μας έσπασε. - Θα κοιτάξω.
Να μη χαλάσουμε τους φρεσκοβαμμένους τοίχους.
Ο πατέρας μας πέθανε φτωχός
Διαβάζαμε κάτω απ' τους φανοστάτες.
Ρίσκαρα να πεθάνω για να μη σκλαβωθώ.
Και τι άλλαξε; Ποιος σ' αγαπάει;
Όλοι σε φοβούνται.
Όλοι σε μισούν.
Κι οι φίλοι σου ακόμη.
Κι εγώ ακόμη!
Κάνει αυτό;
Κανένα πιο χοντρό;
Όχι. Αυτό δεν κάνει;
Να δοκιμάσουμε.
Η σκάλα παραείναι απότομη και στενή για να το κάνουμε χωρίς σχοινί.
Ευχαριστώ.
Αρκετά! Αρκετά!
Δε θ' αφήσω έναν ξένο να σε σκοτώσει! Σε σκοτώνω εγώ!
Εγώ θα σκοτώσω εσένα! Εγώ! Εγώ!
Βασίζομαι στο όπλο μου. Η ζωή μου απειλείται.
Με θέλουν νεκρό στην Istanbul.
Με έχουν επικηρύξει.
Όχι αν φύγεις απ' αυτά, Firat.
Αν μόνο καταλάβαινες.
Αν μόνο μπορούσες.
Cigdem,
εσύ, εγώ και το όπλο μου;
- Εσύ, εγώ και το όπλο μου. Δεν μπορούμε να το κάνουμε;
- Πες ναι! - Όχι!
- Πες ναι!
Όχι!
Πήρατε λεφτά απ' την τσέπη μου;
Τι;
Λεφτά.
Πήρε κανείς τα λεφτά μου;
Λείπουν 300.
Τι; Ποια λεφτά;
Είχα 700 λίρες. Λείπουν 300.
Αν ήταν πλάκα, δεν είναι αστείο.
Έλα, ποιος να το κάνει; Πού ήταν τα λεφτά;
Στην πάνω τσέπη μου.
Τι μπορεί να γίνανε;
Έψαξες καλά;
Μήπως στο παντελόνι σου;
Όποιος τα πήρε, να τα επιστρέψει!
Ποιος "όποιος";
Ποιος από 'δω να πάρει τα λεφτά σου;
Γιατί τόσο δράμα;
Ηρεμήστε! Να σκεφτούμε.
Μου φωνάζεις;
Έι! τι φωνές είναι αυτές;
Έχασε τα λεφτά του και μας κατηγορεί.
Ποια λεφτά;
Στο σπίτι; Πότε τα είδες τελευταία;
Αν τα έχασες, ψάξε να τα βρεις.
Μια στιγμή.
Μήπως υποψιάζεσαι τους εργάτες;
Η πόρτα ήταν ανοιχτή.
Ίσως όταν πήγες να βοηθήσεις, κάποιος...
Μα όχι, όχι. Δεν μπορεί.
Δεν είναι σωστό να τους κατηγορείς.
Μόνοι τους ήταν μέσα;
Ο τύπος ήταν στην πόρτα κι εγώ πήγα να φέρω το σχοινί.
Αλλά δεν άργησα.
Το σχοινί ήταν εδώ.
Ποιοι εργάτες, για όνομα του Θεού!
Και πού βρήκες 700 λίρες τέλος πάντων;
"Και πού βρήκες 700 λίρες τέλος πάντων;"
Ήταν για το βιβλίο μου!
Μα τέλειωσες με τη σχολή.
Αρχίσαμε τις χοντράδες παιδιά;
Τα φύλαγα για να εκδώσω το βιβλίο μου!
Το βιβλίο που έγραψα, όχι τα σχολικά.
- Ποιο βιβλίο; Τι σόι βιβλίο; - Ένα καλό βιβλίο!
Εσύ το έγραψες;
Όχι, ο παππούς!
OK, κάτι έκτακτο συνέβη, κάποιος τα χρειάστηκε. Συμβαίνουν αυτά.
Μα όποιος τα πήρε, να τα δώσει πίσω.
Κι ακόμα το λέει!
Πήραμε τα λεφτά σου, ε;
"Πήραμε τα λεφτά σου, ε;"
Ακούστε τον!
Μαμά, πες κάτι!
Ηρεμήστε! Μας ακούνε οι γείτονες!
Τι κάνεις;
Σταμάτα!
- Με κατηγορεί ότι κλέβω! - Ήσυχα, Yasemin! Μπες μέσα.
Πολύ αστείο, μπαμπά! Πολύ αστείο.
Δείξε λίγο σεβασμό.
Ο θυμωμένος άντρας είναι ο χειρότερος εχθρός του εαυτού του.
Αξίζει να χαλάμε καρδιές για τα λεφτά;
- Είπα "όποιος"! - Έλα τώρα, αποφοίτησες.
Να ψάχναμε τα δικά σου λεφτά;!
Φτάνει!
Ας καθίσουμε
και να σκεφτούμε ήρεμα, για όνομα του Θεού!
Σας αφήνω το φάκελο αν θέλετε.
Θα σας πάρει κάποιο χρόνο να το διαβάσετε όλο.
Δε χρειάζεται. Ωραία δουλειά.
Δεν ξέρω. Μήπως δεν έχει νόημα.
Όχι, είναι σπουδαίο βιβλίο.
Σοβαρά.
Μου αρέσουν τέτοια πράγματα.
Αλήθεια, μπράβο!
Ευχαριστώ.
Ο δήμαρχος είπε ότι διαβάζετε πολύ.
Σωστά, έτσι είναι.
Τελευταία όμως, δε διάβασα και πολύ.
Αλλά το έκανα, ναι.
Μόλις γύρισα από Προύσα.
- Η μητέρα μου είχε εγχείρηση. - Αλήθεια;
Εκτός απ' το στρες,
κόστισε και πολλά.
Κρίμα.
Θέλω και να ανακαινίσω εδώ.
Να επεκτείνω την πρόσοψη να πάρει πιο εταιρική αίσθηση.
Καλή ιδέα. Μα κι έτσι λειτουργεί.
Όταν τελειώσει,
θέλω να το φωτογραφίσω.
Έχεις φωτογραφική;
Όχι.
Μα μπορώ να βρω.
Δηλ. έχω μια παλιά σπίτι.
Δεν ξέρω αν κάνει. Είναι μικρή.
Ναι, Sinan;
Να...
Είναι για τη ζωή, τον κόσμο, την "κουλτούρα της ζωής" εδώ.
Ωραία, μπράβο.
- Συγχαρητήρια. Αλήθεια. - Ευχαριστώ.
- Μ' αρέσουν όσοι δουλεύουν σκληρά. - Ευχαριστώ.
Πόσο σου πήρε να το γράψεις;
Καλά, δεν μετράς και φορτηγά με άμμο...
Αλλά εξίσου, παράγεις κάτι, το ίδιο κι εγώ.
OK, διαφορετικό πράγμα, μα ίδια ιδέα.
Συμφωνώ.
Γιατί αν δεν υπολογίσω καλά...
Πες ότι η άμμος είναι καθ' οδόν...
Δεν μπορώ να περιμένω έμπνευση για να τη μεταφέρω!
Αλήθεια. Έχετε απόλυτο δίκιο.
Εδώ είμαστε λοιπόν.
Πράγματι.
Βλέπουμε.
Το έγραψα, μα η έκδοση είναι τελείως άλλη υπόθεση.
Θα τα καταφέρεις.
Αλλά φέρε μου ένα αντίγραφο όταν βγει.
Είμαι περίεργος γι αυτό το πράγμα με την κουλτούρα της ζωής.
Και το Çanakkale υπάρχει μέσα.
Εννοείς πέρα απ' το νερό;
Όχι, όχι το Πολεμικό Κοιμητήριο.
Ειλικρινά, δεν το νομίζω σωστό
να συνδέσω άμεσα το Çanakkale με την Τροία ή το Πολεμικό Κοιμητήριο.
Γιατί όχι;
Ο τόπος έχει τη δική του κουλτούρα της ζωής.
Αλλά αυτή έχει επισκιαστεί τελείως από το κοιμητήριο κλπ.
Αλλά είμαστε διάσημοι γι αυτά.
Σωστό.
Είναι το πιο καλοδιατηρημένο πεδίο μάχης παγκοσμίως.
Αν ό κόσμος μας δίνει αξία γι αυτό,
θα υπάρχει κάποιος λόγος.
Αλήθεια, αλλά εγώ βλέπω άλλα πράγματα.
Είναι ένας γέρος με fedora, (ΜΑΛΑΚΟ ΚΑΠΕΛΟ)
που πουλάει φρούτα, τραγουδάει, πίνει κρασί.
Για τέτοια πράματα γράφω.
Κι οι τουρίστες τον φωτογραφίζουν.
Μια στιγμή!
Συγκρίνεις τον Κρασο- Riza με τους ήρωές μας;
Όχι, βέβαια.
Περίμενε ένα δευτερόλεπτο!
Δεν καταλαβαίνω.
Δεν είπα αυτό. Απλώς...
Αυτή η "κουλτούρα της ζωής" σου είναι παντού.
Αλλά υπάρχει τόσο καλο- διατηρημένο πεδίο μάχης αλλού;
Αυτό διαφέρει. Δεν λέω...
Γιατί εμπιστεύεσαι τους τουρίστες;
Φωτογραφίζουν ό,τι δουν.
Αν τραβάνε ένα γέρο,
είναι για να γελάνε.
Ειλικρινά δεν είμαστε στην ίδια πλευρά.
Αν οι νέοι σαν εσένα
δεν υπερασπίζονται τους μάρτυρες και τις ηθικές μας αξίες,
ποιος θα το πράξει;
Πώς φτάσαμε εδώ;
Εσύ μας έφερες, να πώς.
Ινστιτούτα και ΜΚΟ ανταγωνίζονται ποιος θα υποστηρίξει το Πολεμικό Κοιμητήριο.
Και βέβαια. Δουλειά τους είναι.
Το χρησιμοποιούν για να βρουν δουλειά, ταυτότητα, σχεδόν λόγο ύπαρξης.
Δεν το βλέπετε;
Ποιος νοιάζεται για το γέρο που ακόμη πρέπει να δουλεύει στα 80;
- Δεν είναι πιο σημαντικό; - Λες και νοιάστηκε κανείς!
Τέλος πάντων, δεν τον έβαλα στο βιβλίο από λύπηση.
Απλά ψάχνω της ζωής τα μυστικά.
Έχουμε ένα γέρο που δεν παραπονιέται
και φαίνεται πως ξέρει το μυστικό της ευτυχίας.
Ίσως ο κόσμος του να περιέχει ένα μυστικό που θα μας βοηθούσε όλους.
Υπάρχουν ήδη άπειρα βιβλία για την Τροία και το Μνημείο.
Αν ενδιαφέρεστε τόσο, πάρτε ένα και διαβάστε το.
Kadriye, τι έγινε με εκείνα τα συμβόλαια με τα φορτηγά;
Στειλ' τα μου.
Δεν έχουν έρθει; OK, θύμισέ τους.
Τα θέλουμε.
Όσο λιγότερα έχεις να χάσεις,
όσο λιγότερη ευθύνη έχεις,
τόσο πιο ευτυχισμένος είσαι.
Δεν είναι και κανένα μεγάλο μυστικό.
Εσείς το βλέπετε έτσι.
Κοίτα, νεαρέ.
Δε σπούδασα.
Παράτησα και το γυμνάσιο.
Μα δε μετάνιωσα ποτέ.
Ξέρεις γιατί;
Γιατί εμπιστεύομαι τα αισθήματά μου.
Τα αισθήματα και το ένστικτο με οδηγούσαν στη ζωή.
Και δε θυμάμαι να 'χω κάνει λάθος ποτέ.
Μπράβο σας.
Αλλά...
Βλέπω τους φίλους μου που πήγαν πανεπιστήμιο.
Όλοι τους στα σκατά σήμερα.
Κάποιοι δουλεύουν σε μένα, άλλοι για ψίχουλα αλλού.
Κάποιοι χώρισαν.
Ένας μάλιστα αυτοκτόνησε.
Σίγουρα, μεγάλο πράμα η μόρφωση, αλλά εδώ είναι Τουρκία.
Για να επιζήσεις σ' αυτή τη χώρα,
πρέπει να προσαρμοστείς.
OK, έμαθες πράματα στη σχολή,
αλλά ο δρόμος είναι αλλιώς.
Προχωράει πάντα.
Ό,τι έμαθες σήμερα θα είναι άχρηστο αύριο.
Για αυτό η πραγματικότητα τους κοπανάει στη μούρη.
Δεν μπορούν να προσαρμοστούν.
Είναι ακατάδεχτοι με τους κοινούς ανθρώπους. Τους βλέπουν αφ' υψηλού.
Η αγορά είναι αμείλικτη.
δε λυπάται κανέναν.
Και πού βρίσκονται τώρα;
Εξαφανίστηκαν, πάνε για πάντα.
Αλλά εγώ είμαι ακόμα εδώ!
Τίποτε δε μου ήρθε έτοιμο.
Ό,τι έχω,
το απέκτησα με το αίμα μου, τον ιδρώτα και τα δάκρυα.
Δηλ. να δουλέψω, να αποταμιεύσω και να εκδώσω το βιβλίο μόνος μου;
Φυσικά δε λέω αυτό.
Αλλά τώρα που το σκέφτομαι, δεν είναι καθόλου κακή ιδέα.
Είμαι εδώ επειδή άκουσα ότι υποστηρίζετε τέτοια σχέδια.
Δεν μου ήρθε από ιδιοτροπία.
Και γιατί τότε τα υποστηρίζετε;
Όταν λες "τα";
Όλα αυτά τα πρότζεκτ.
Το λογότυπό σας είναι σε άπειρες αφίσες.
Το συμβούλιο αγόραζε πολλή άμμο. Γι αυτό ήμουν γενναιόδωρος.
Είχαμε συμφωνία.
Προστατευμένο συμφέρον δηλαδή.
Τι είναι αυτά που λες;
Πρέπει να τα κάνεις αυτά. Είμαστε επιχείρηση άμμου.
Κάνουμε ό,τι πρέπει.
Είσαι καλός με τους καλούς πελάτες. Τι δεν καταλαβαίνεις;
Λοιπόν, Ekrem,
άρχισες κι εσύ τα στοιχήματα;
Μπα, κοιτάω μόνο.
Άλλωστε δεν έχω τα λεφτά γαμώτο.
Εντάξει.
- Kamil! Δυο τσάγια! - Έφτασαν!
Λοιπόν;
Λοιπόν, πώς πάει;
Όχι άσχημα. Εσύ;
Μια απ' τα ίδια.
Τριγυρνάς με τον πατέρα μου;
Τον πέτυχα κάποιες φορές.
Πού πάτε;
Πού να πας εδώ;
Απ' το ένα κωλο- τσαγάδικο στο άλλο.
Τι είναι αυτό ρε γαμώτο;
Κάνε παρέα με συνομίληκούς σου.
Τι πρόβλημα έχεις;
Τι είπες;
Είστε σαν δυο τίγρεις κόντρα σε έναν ελέφαντα γαμώτο.
Δεν βρίσκεις κανέναν άλλον;
Μη μου λες μαλακίες.
Χρόνια χτυπούσαμε τον κώλο μας να τον κάνουμε να το κόψει.
Μείνε στην ηλικία σου!
Άει γαμήσου!
Και τι έγινε αν τον είδα δυο φορές;
Γαμήσου και μίλα στον μπαμπά σου αν έχετε πρόβλημα.
Οι μισοί πρόσφατα επιτυχόντες δάσκαλοι στάλθηκαν στην Ανατολή...
Περίμενα δυο χρόνια.
Ευχαρίστως θα πήγαινα οπουδήποτε στη χώρα μου.
Κλαίω από χαρά, όχι εξαιτίας της Ανατολής.
Α! Πότε ήρθες;
Πριν μια ώρα.
Μ 'έφερε ο κουρέας αφού πήρες εσύ το αμάξι.
- Σπίτι είναι; - Ναι.
Η πόρτα είχε βγει απ' τους μεντεσέδες,
κι είπα να τη φτιάξω.
OK.
Sinan!
Κράτα να τη βάλουμε.
Μισό.
Προσεκτικά.
Πρώτα το πάνω.
Αυτό ήταν.
Ν' ανεβούμε εκεί πέρα καμιά φορά.
Βρήκα κι άλλον ογκόλιθο.
Έσκαψα τριγύρω του.
Θα μας πάρει καμιά ώρα το πολύ. Δεν είναι πολλή δουλειά.
Τι ογκόλιθο;
Γι αυτό γύρισα;
Μη φωνάζεις.
Βιάζεσαι;
Δε σταματάς ποτέ.
Δε θα συμμετάσχω στο σόου σου για να σου κάνουν χάρες εδώ.
Δε σε πιάνω. Ποιο σόου;
Ποιανού χάρες θέλω;
Τι ρωτάς αφού ξέρεις την απάντηση;
Το να φτιάξεις την πόρτα θα σου φέρει πίσω το σεβασμό που έχεις χάσει;
Δεν είναι η πόρτα που θέλει φτιάξιμο.
Και τότε ποιο είναι;
Δεν ξέρω.
Ό,τι σου λείπει.
Τι πάει να πει αυτό;
Δεν μπορεί αυτό το πράγμα να γίνει σαν χάρη;
Κάποιος πρέπει να φτιάξει την πόρτα.
Δεν μπορεί λοιπόν να γίνει καθαρά σαν χάρη;
Αν εμείς οι δυο δεν το κάνουμε ποιος θα το κάνει;
Το κάνεις καθαρά σαν χάρη;
Ναι.
Δεν πιστεύεις ότι μπορώ;
Πώς τη θεωρείς τη χάρη;
Πες μου.
Άντε, ας το συζητήσουμε.
Κάτσε ακίνητος!
Γιατί συμφώνησες;
Σταμάτησε το μυαλό σου;
Σου έφαγε τη γλώσσα η γάτα;
Μην τραβάς!
Στάσου!
Δεν μπορείς μόνος σου. Σήκωσε τα χέρια.
Τι γίνεται, γιαγιά;
Όλοι θέλουν κάτι.
Δε σκέφτονται ποτέ ότι παραγέρασε.
Ποιος παραγέρασε για ποιο;
Ο Ιμάμης Veysel! Θέλει ο παππούς σου να ψάλλει πάλι σήμερα το azan (ΠΡΟΣΕΥΧΗ).
Και;
Είναι πολύ γέρος γι αυτό, αγάπη μου.
Φοβάμαι ότι θα μπερδευτεί.
Κι αν μπερδευτεί,
Θα πέσει γέλιο!
Πού πάει ο ιμάμης;
Πού να ξέρω; Σε γάμο, σε κηδεία.
Τους έχω σιχαθεί αυτούς τους νέους ιμάμηδες!
Όλοι τους ίδιοι είναι.
Τότε ας μην πάει ο παππούς.
Γιατί δέχθηκε;
Είναι μαλακός.
Του δανείστηκε δυο χρυσά νομίσματα κι ούτε που τα επέστρεψε.
- Ο Ιμάμης Veysel; - Ναι.
Εξοργιστικό!
Αμφιβάλλω αν τα ξαναδούμε τα χρυσά. Δε θα τα διεκδικήσει.
Παππού!
Ναι;
Αλήθεια ο Veysel δεν σου επιστρέφει τα χρυσά;
Τι είπες;
Ο Veysel δεν έδωσε τα χρυσά;
Όχι. Παίρνει και ξαναπαίρνει και ποτέ δεν επιστρέφει.
Αψηφάει την πίστη.
Όλα μου τα χρόνια σαν ιμάμης, και την έχω μάρτυρα...
ανησυχώ μήπως ξετιναχτεί το azan.
Θεός φυλάξοι!
Οι χωρικοί έχουν έκθεση.
Μετά πάντα κουτσομπολεύουν.
Κοίτα το παντελόνι.
Δεν είναι πολύ μεγάλο;
Όχι. Δεν πρέπει να είναι εφαρμοστό.
Το παντελόνι τον νοιάζει τώρα!
Δώσε μου τη ζώνη.
Τα χαμηλοκάβαλα είναι στη μόδα τώρα, παππού.
Φτου, να πάρει.
Μάλλον κοιμήθηκα.
Πότε ήρθες;
Κοιμάσαι στον ήλιο τώρα;
Με ανησυχείς.
Είχε σκιά όταν πλάγιασα.
Κοίτα 'δω, γέμισες μυρμήγκια. Πώς μπορείς και κοιμάσαι έτσι;
Με ξέρουν. Δεν τσιμπούν.
Με την πόρτα και το πηγάδι,
ξεθεώθηκα.
Δηλ. δεν κοιτούσες ν' αποφύγεις την προσευχή στο τζαμί;
Ε, κι αυτό.
Αλλά το κυριότερο ήταν ο ογκόλιθος.
Τον έσκαψα.
Τώρα μένει να τον τραβήξουμε.
Πάω στο Can. Έρχεσαι;
Όχι πριν τον βγάλουμε.
Αν βρέξει στη βδομάδα, θα έχουμε πρόβλημα.
OK, τότε.
Πάω.
Τι;
Τι γελάς;
Το πρωί δεν πρότεινες βόλτα.
Τώρα γιατί;
Νόμιζα δεν θα ερχόσουνα το πρωί.
Γιατί; Κάθε σαββατοκύριακο δεν έρχομαι;
Έλεγα μήπως πήγαινες κάπου αλλού σήμερα.
Κάπου αλλού; Πού;
Ξέρω 'γω;
Μπορεί να σου 'λειψαν κάποια μέρη.
Τι είναι πάλι αυτό; Τι πας να πεις;
Τίποτα.
Τέλος πάντων, φεύγω.
OK, ωραία. Πήγαινε.
Να του πληρώσω το μισθό του
και να φέρω τον Τρελό Ahmet εδώ.
Και πάω με ταξί στο Can.
Κοίτα πώς τσαλαβουτάω. Με τι λεφτά;
Δεκάρα δεν είχα χτες.
Κι η μαμά σου έχει την κάρτα μου.
Πού βρέθηκαν ξαφνικά τόσα λεφτά;
Δεν είναι ύποπτο;
Για ποιο πράγμα μιλάς;
Σοβαρά.
Τι γενναιοδωρία είναι αυτή τώρα;
Ε;
Κι ακριβώς μόλις εξαερώθηκαν 300 λίρες.
- Πού ξέρεις πως ήταν 300; - Ακριβώς! Πώς άραγε το ξέρω;
Πώς θαρρείς ότι το ξέρω;
Ναι, πώς;
Μπορεί και να τα ξέρω καλύτερα από σένα.
Σκέψου το.
Πώς μπορεί να το ξέρω;
Μπορεί να στο είπα εγώ.
Μπράβο!
Νόμιζες ότι έβγαλες λαγό, μα πού τέτοια τύχη.
Χρειάζεσαι κι άλλα στοιχεία, Columbo!
Άσε τις αηδίες.
Ακολούθησε τα ίχνη.
Χρησιμοποίησε τη λογική.
Αν ήταν ο εργάτης, θα 'παιρνε πολλά.
Να πάρει μόνο 300;
- Σωστά; - Λοιπόν;
Λοιπόν ίσως είναι ολοφάνερο, φωνάζει.
Γιατί αγχώνεσαι;
Κοίτα, αν δεν ήταν ο εργάτης, τότε ποιος;
Δεν το 'πιασες ακόμα;
Τι να πιάσω;
- Είσαι όλος αυτιά. - Όχι, δεν είμαι.
OK, ή χαζολογάς...
Ναι, ή;
Ή τι;
Έλα, βγάλτο.
Ή τι;
Πες το.
Ή αλλιώς τι;
Ή αλλιώς τίποτα.
Τέλος πάντων, πάω.
Έλα τώρα, ή τι;
Καλά το πήγαινες μέχρι το "ή τι ;". Τι έγινε;
Έλα τώρα, ή τι;
Columbo, σου μιλάω. Columbo!
Κερδίζει αρκετά
αλλά δε θέλει να μείνει εκεί.
Λέει ότι εκεί
η ανηθικότητα οργιάζει.
Τον είδα στου μουφτή.
Δουλεύει στη Γερμανία και πληρώνεται εκεί,
όσο καλά κι εδώ.
Δεν ήταν πρόβλημα πρώτα,
μα αρχίζει να μ' ενοχλεί τώρα.
Σ' αυτή την ηλικία, προβληματίζει.
Λογικέψου.
Σωστό.
Τα παιδιά δε βαριούνται να παίζουν.
Τι γίνεται, Nazmi;
Σαν χώμα μοιάζει.
Παιδιά μάλλον.
Θες να μας εξορίσεις κι απ' τη Γη;
Ε, Sinan!
Εσύ ήσουν;
Ακόμα κι εσύ, Ιμάμη Veysel, γυρεύεις τον απαγορευμένο καρπό;
Αμαρτία!
Σκουπίδια!
Μην αφήνεις το διάβολο να σε βάζει σε πειρασμό
εκεί πάνω που είσαι.
Έβαζα ένα καλώδιο για τον μιναρέ του Nazmi.
Στο δρόμο, είδαμε το δέντρο...
Και τα μήλα σας έβαλαν σε πειρασμό;
Ε, ακαταμάχητα είναι. Ορίστε. Δοκίμασε.
Δίκιο έχεις.
Μας έκοψες τη χολή, Sinan.
Nazmi, σπρώξε τον τενεκέ πιο κοντά.
Nazmi...
Ο Sinan είναι εγγονός του πρώην ιμάμη μας.
Έψαλε σήμερα το μεσημεριάτικο azan.
Αλήθεια; Ωραία.
Τον θεωρώ βοηθό μου.
Ο Nazmi είναι ο νέος ιμάμης του χωριού Sofular
και φίλος μου απ' την ιερατική σχολή.
Αλήθεια; Γεια.
Γεια.
Κι εσύ με τι ασχολείσαι;
Το παλεύω.
Τέλειωσα το κολλέγιο. Τώρα εξετάσεις και δουλειά.
Μαθαίνω ότι έρχεσαι συχνά εδώ.
Μάλλον. Όποτε δοθεί ευκαιρία.
Ευτυχώς που σε βρήκα, ιμάμη.
Έλειπες πάλι σήμερα. Γάμος ήταν;
Ε...
Ο κόσμος στέλνει προσκλήσεις. Πώς να αρνηθείς.
Η γυναίκα του μουφτή ή κάποιος έστειλε πρόσκληση εδώ.
Τι να κάνεις; Ούτε καν τον ξέρω.
Θα πας, φυσικά.
Αλλά μη φορτώνεις το azan στον παππού μου.
Ανησυχούν μήπως μπερδευτεί. Είναι 80 και κουφός.
Δε θα μπερδευτεί.
Κι αν μπερδευτεί τι έγινε;
Ένας τέτοιος ευσεβής μπορεί να είναι βέβαιος γιο το έλεος του Θεού.
Τους νοιάζει τους χωριάτες γιο το έλεος του Θεού; Θα ξεραθούν στο γέλιο.
Μην ανησυχείς. Ο παππούς σου είναι γερός σαν βόδι.
Με βοηθάει πολύ, ο Θεός να τον ευλογεί.
- Δηλ. στέκεται στο πόδι σου; - Ακριβώς. Ο μαθητευόμενός μου!
Μπράβο στο πολεμικό γερο- άλογο.
Έχεις χώμα στην πλάτη.
Πού ήσουνα σήμερα;
Στο χωριό Karadoru.
Παίρνουν πάντα χρυσό κι εκεί;
Και βέβαια!
Έλεγα σαν προσφυγο- χώρι μήπως ήταν διαφορετικά.
Μπα, τα ίδια ακριβώς. Ο τόπος είναι γεμάτος χρυσά του ενός τετάρτου.
Μα κάτι δεν καταλαβαίνω, ιμάμη Nazmi.
Μπορεί να είναι εντύπωσή μου, αλλά...
Δεν ντρέπονται αυτοί οι άνθρωποι να είναι τόσο άπληστοι;
- Έχω λάθος; - Ειλικρινά...
Δεν είμαι σίγουρος για ποιο μιλάς.
Το θέμα του χρυσού.
Κάποιος έχει γιο, του δίνει χρυσό.
Στην περιτομή του, κι άλλο χρυσό.
Παντρεύεται, χωρίζει, χρυσό, χρυσό, χρυσό.
Για ποιο λόγο όλο αυτό;
Για τη φτώχεια και τις στερήσεις, Sinan. Τι άλλο;
Είναι αλλιώς εκεί απ' όπου κατάγομαι.
Μα μη σε αναστατώνει.
Μα γιατί να καλέσεις έναν τελείως άγνωστο σε μια γιορτή;
Δεν είναι ανοιχτή πρόσκληση για λεφτά;
Κάποιοι δεν πληρώνουν τα χρέη τους,
μα ούτε τους περνάει ότι δεν θα φέρουν χρυσό σε γιορτή.
Φοβάμαι πως έχεις δίκιο.
- Όπως λέει ο Abu Zarr... - Ποιος;
Ο Abu Zarr, σύντροφος του Προφήτη.
Από τους αγαπημένους του.
Αυτός που εξορίστηκε στην έρημο;
Μπράβο! Τον ξέρεις;
- Να μην τον ήξερα; - Όχι, φυσικά όχι!
Αλλά δεν τον ξέρουν όλοι.
Ούτε οι πιο πολλοί ιμάμηδες. Γιατί; Ξέρουν τους πιο διάσημους συντρόφους.
Τι λες;
Τι σχέση έχει η διασημότητα;
Είναι σύντροφοι του Προφήτη!
Και τότε γιατί συνέχεια παραθέτουμε τους πιο γνωστούς;
Άλλοι σπουδαίοι μαθητές δεν υπάρχουν;
Nazmi!
Καμιά φορά, όταν λείψει η σπίθα,
οι άνθρωποι ανασύρουν δευτερεύουσες μορφές.
Αυτό κάνεις κι εσύ.
Οι σπουδαιότεροι χαρακτήρες παρατίθενται συχνότερα.
Φυσικό είναι.
Μην το κάνεις
θέμα αναγνώρισης.
Δε λέω ότι θα έπρεπε να ευνοούμε τους λιγότερο γνωστούς,
απλώς να κοιτάμε και τι είπαν και σκέφτηκαν αυτοί.
OK, κατάλαβα, μα...
Είσαι ιμάμης σε χωριό τώρα,
όχι εκπρόσωπος σπουδαστών.
Βάλε τάξη στις ιδέες σου.
Η κατάσταση του Μουσουλμάνου μιλάει από μόνη της.
Ο κόσμος άλλαξε και μας προσπέρασε.
Ο κόσμος δεν άλλαξε κι ούτε μείναμε πίσω.
Αν αρχίσεις να αναθεωρείς τη θρησκεία, ανοίγεις την πόρτα
σε κάθε ανθρώπινη φαντασίωση.
Δηλ. λες ότι το Κοράνι δεν μπορεί
να ερμηνεύσει τον σημερινό κόσμο.
Που είναι παράλογο!
Κάποιες παρατηρήσεις σου μάλλον ισχύουν,
αλλά η υπόθεσή σου μοιάζει
να αντιστέκεται στην αλλαγή εξ αρχής.
Δηλ. θέλεις αλλαγή για την αλλαγή.
Μα δεν είναι σωστό να φοράς παρωπίδες!
Θεός φυλάξοι, Δεν μιλάω για τίποτε άλλο,
μα πώς ο Παντοδύναμος μας απευθύνεται με το Κοράνι;
Ως " νοήμονες ανθρώπους ". Ρωτά, "δεν σκέφτεστε;"
Όλα υπάρχουν στο Κοράνι. Άλλο θέμα αυτό.
Το Κοράνι είναι θαυμαστό.
Μην φτάσουμε εκεί, Nazmi.
Και, αλιεύοντας απ' το Κοράνι επιχειρήματα για να έχουμε τον τελευταίο λόγο
δεν είναι και πολύ αξιοπρεπές.
Δεν αλιεύω επιχειρήματα.
Φαντάσου έναν αρχιτέκτονα να χτίζει κτίριο.
Η δουλειά του είναι λεπτομερής.
Δίνει στον εργολάβο το σχέδιο μα δεν του λέει πώς στρώνουν τα τούβλα.
Κι οι χτίστες παίρνουν πρωτοβουλία
και βάζουν τις δικές τους ερμηνείες στο κτίριο.
OK, μα τι λέει το Κοράνι;
Ναι, "νοήμονες ανθρώπους”, μα επίσης και "σκόνη".
Θυμήσου τον στίχο στο Ιερό Κοράνι.
"Θα επιθεωρήσουμε τις πράξεις τους και θα τους σκορπίσουμε σαν σκόνη."
Μιλάει για σκόνη!
Εμείς οι άνθρωποι δεν είμαστε και τίποτα.
Τι είμαστε, αλήθεια;
Οδηγούμαστε από το Ιερό Βιβλίο, τις πράξεις και τα ρητά του Προφήτη,
τη συναίνεση της κοινότητας και την αναλογία. Τι εναλλακτικές να ζητήσουμε;
Μένουμε στις οδηγίες αυτές.
Αν καθένας έφτιαχνε τις δικές του συνταγές,
θα είχαμε τόσες θρησκείες στον κόσμο όσοι είναι και οι άνθρωποι.
Βλέπεις.
Αλλά η συνταγή μας έχει υπογραφή.
Από τον γιατρό.
Πάμε στο φαρμακείο και ζητάμε ένα συγκεκριμένο φάρμακο.
Αν δεν το έχουν προτείνουν ένα ισοδύναμο,
με την ίδια δραστική ουσία.
Δεν έχει τέλος αυτή η κουβέντα.
Όλα εξαρτώνται απ' τους ανθρώπους.
Μιλώντας για μένα, το θέμα στο οποίο επανέρχομαι
είναι η ειρηνική σκιά της αναπάντητης υποταγής.
Αν θες να πιστεύεις, πιστεύεις. Αλλά αν νομίζεις
ότι μπορείς να τρυπήσεις το μυστήριο
και να διαπεράσεις τη μεγάλη σοφία του Θεού με την περιορισμένη σου ενόραση,
η τρέλα αυτή είναι επιλογή σου,
μα σίγουρα δεν κάνει για μένα.
- Εδώ είσαι; - Έγιναν όλα;
Σχεδόν, μα θέλω να δω τα πρόβατα πριν τελειώσω.
- Θα αργήσεις; - Όχι.
- Φέρτο στο τεϊοποτείο. - OK.
Δικό σου το μηχανάκι;
Ναι, μόλις το αγόρασα.
Τι σκέφτεσαι;
Ωραίο. Μακάρι να σε υπηρετήσει καλά, όπως λέει το ρητό.
Εμείς λέμε "μακάρι να το διαλύσεις".
Ποια ήταν εκείνα τα παλιά μηχανάκια του Ανατολικού μπλοκ;
Τα MZs, τα Jawas...
- Και τα άλλα τα Ρωσικά; - Minsk.
Minks, σωστά.
Με το φοβερό ήχο τα-τα-τα.
Ο μουχτάρης (ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ) ακόμα έχει ένα που κακαρίζει έτσι.
Για να τρέχει πίσω απ' τα μεγάλα πρόσωπα.
Πώς πάει το καινούργιο τζαμί;
Ιδέα δεν έχω.
Είναι στα χέρια του μουχτάρη και του κοινοτικού συμβουλίου.
Δηλ. μιλάμε για φανταχτερά παράθυρα, αστραφτερούς θόλους
και αυτόματες πόρτες;
Δεν έχω ιδέα. Ο καθένας λέει κι από κάτι.
Πώς γίνεται να μην ξέρεις;
Απέχω απ' αυτά.
Όταν παίρνει τα ηνία η μορφή, το περιεχόμενο υποφέρει.
Στις μέρες του Προφήτη τζαμιά και μιναρέδες δεν υπήρχαν καν.
Είναι νεωτερισμοί, μεταγενέστερες προσθήκες.
Πολύ βαρύ αυτό, Nazmi!
Είναι πολύ περίπλοκο θέμα. Μην το πιάνουμε.
Δεν είμαι για να κριτικάρω.
Και τι πειράζει αν το κάνεις; Η λατρεία δεν είναι αυτό που μετράει;
Ακριβώς, Sinan!
Σε παλάτι ή σε καλύβα,
η λατρεία είναι λατρεία. Κανείς δεν αντιλέγει σ' αυτό.
Μα με αρνητική ματιά,
πάντα θα βρίσκεις λάθη.
Σημασία έχει η πρόθεση και η εντιμότητα.
Εντιμότητα;
Πώς το λέμε αυτό
χωρίς αυτοκριτική;
Δεν είναι ο εύκολος δρόμος;
Ποιος χρειάζεται αυτοκριτική;
Άνθρωποι σαν εσένα που διαλέγουν τον εύκολο δρόμο.
Κοίτα, Sinan. Ήδη προσευχόμαστε κάθε βράδυ.
Και με τις προσευχές αυτές, αποκαλύπτουμε όλα μας τα ελαττώματα και τις αποτυχίες.
Υπάρχει καλύτερη αυτοκριτική;
Δηλ. κάνουμε ό,τι μας αρέσει,
και το βράδυ μετανοούμε και χαλαρώνουμε. La dolce vita, σωστά; (ΓΛΥΚΙΑ ΖΩΗ)
Δεν είπα αυτό, Sinan.
Ποιος θα το έλεγε;
Φυσικά μπορεί να είμαστε αδύναμοι.
Αλλά ο πιστός θα έπρεπε να έχει την κοινή λογική στα πάντα.
Πρέπει να είσαι ταπεινός και μελετημένος.
Γιατί μόνο οι πιστοί;
Όλοι δε χρειάζονται την κοινή λογική;
Όχι, μα ο πιστός ελέγχει τον εαυτό του με υψηλότερη ηθική.
Και έτσι αισθάνεται παραπάνω υπεύθυνος.
Ίσως. Μα το αισθάνεται επειδή διδάχτηκε ότι έτσι πρέπει.
Τι να την κάνω την υπευθυνότητα στο πιάτο;
Κανείς δεν είναι πιο αξιόπιστος
από κάποιον που είναι μόνος με τη συνείδησή του και την ελεύθερη θέληση.
Γιατί χτίζει την υπευθυνότητα, δεν την λαμβάνει.
Κι έτσι πρέπει να αναλάβει όλες τις συνέπειες των πράξεών του.
Ποιος είπε ότι η ελεύθερη θέληση είναι ελεύθερη;
Κι αν ακόμη ήταν, πώς να την εμπιστευτείς;
Δεν είναι για όλους.
Γι αυτό δεν είναι που οι άνθρωποι επιλέγουν τη σκλαβιά αντί της ύπαρξης;
Όλα τα ποτάμια ξεκινούν
σαν ορμητικοί καταρράκτες μα μεγαλώνοντας ηρεμούν στο δρόμο προς τη θάλασσα.
Μα οι άγριοι ποταμοί σου κουβαλούνε και
πολλά χαλίκια και κλαδιά.
Όπως οι δυνατοί χαρακτήρες κουβαλούν αουτσάιντερ και χαμένους μαζί τους;
Ακριβώς! Αυτό είναι το νόημα της πίστης και της θρησκείας!
Πώς αλλιώς να ελέγξεις τα πλήθη;
Οι πιστοί κυρίως δεν ήταν που σώρευσαν βουνά από οστά στο παρελθόν;
Για να δημιουργήσουν τάξη, ήταν χειρότεροι από τους διώκτες.
Η ανθρωπότητα δεν μπορεί να απαλλαγεί απ' αυτό, σαν τη λύσσα.
Γενικεύοντας είμαστε, καταδικασμένοι να κάνουμε λάθη.
Η τεράστια πλειοψηφία του κόσμου είναι πιστοί, έτσι;
Αφού η ηθική ραχοκοκαλιά του ανθρώπου είναι η πίστη.
Πώς το λες αυτό;
Γιατί τότε το ποσοστό των εγκλημάτων είναι χαμηλό στις αθεϊστικές χώρες;
Που σημαίνει η ηθική και η δικαιοσύνη δεν έχουν σχέση με την πίστη ή τη θρησκεία.
Και δε θα νιώθανε τότε ολομόναχοι οι άνθρωποι στο αχανές σύμπαν;
Το ποσοστό εγκλημάτων μπορεί να είναι χαμηλό σ' αυτές τις χώρες,
όμως των αυτοκτονιών είναι μεγάλο.
Οι άνθρωποι δεν εγκληματούν, μα ούτε και είναι ευτυχισμένοι.
Τι θα προτιμούσες;
Κάποιος έγραψε ότι αν αποδεικνυόταν ότι η αλήθεια είναι μακριά απ' το Islam,
θα προτιμούσε το Islam απ' την αλήθεια.
Που αποδεικνύει το διάσημο επιχείρημα ότι η πίστη δε θέλει να ξέρει την αλήθεια.
Έτσι δεν είναι;
Δεν έχω άλλες ερωτήσεις, Εξοχότατε.
Πίστη είναι το να πιστεύεις στο ακαταμέτρητο;
Τι;
Να πιστεύεις στο άγνωστο.
Sinan, κοίτα. Το συμπέρασμα είναι το εξής.
Θα 'θελες να ζεις σε έναν κόσμο όπου υπάρχει Θεός
ή σε έναν που δεν υπάρχει;
Όσο αφορά εμένα,
θα ήθελα να ζω σε έναν κόσμο που υπάρχει.
Αλλάζει τίποτε αυτό;
Τι να αλλάξει;
Αλλάζει κάτι το τι θέλω εγώ;
Δεν πρόκειται γι αυτό.
Το να το θέλεις
σου επιτρέπει να το αισθάνεσαι.
Τι περισσότερο να πω;
Δεν έχω την αυθεντία να πω περισσότερα.
Δεν έχω την αυθεντία.
Εσύ τι λες, ιμάμη Nazmi;
Υπάρχει ένα ποίημα του Yunus Emre.
"Βαδίζω σε ένα δρόμο,
"Βλέπω να στέκει ένα ψηλό δέντρο,
"Τόσο γοητευτικό, τόσο γλυκό,
"η καρδιά μου..."
Πώς πάει;
Ο Yunus Emre...
Τι είπε ο Ibn Arabi;
"Ο Θεός που λατρεύεις είναι κάτω απ' τα πόδια μου."
Τον σκοτώσανε!
Άνθρωπος της πίστης και τον σκοτώσανε!
Και τι εννοούσε;
Γύρισε με το μηχανάκι σου.
Μπα, αλλού πάει.
Του το δάνεισα.
Κάνει πως δε σε βλέπει!
Δεν του το δάνεισα για να τρέχει εκτός δρόμου.
Είναι βρώμικο και γρατσουνισμένο.
Κι αν βρέξει,
το νερό τρυπώνει στις γρατσουνιές
και μουσκεύεται και σκουριάζει.
Καταλήγεις στο συνεργείο
και πάει το μηχανάκι.
Τρέχεις συνέχεια.
Έλεγα...
Κάτσε εδώ.
- Τι ήταν; - Άρχισε να φοράει το πέπλο.
Τι;
Η Janet Jackson φοράει βέλο.
Άντε ρε!
Μαλακίες.
Fikret!
Τρία τσάγια!
Αν μιλάμε για εργατικότητα! Ο τύπος είναι ασταμάτητος.
Ποιος;
Ο μπαμπάς σου.
Ο Idris είναι σπουδαίος. Άσε τι λένε οι άλλοι.
Θεέ και Κύριε!
Σπουδαίος τύπος;
Δηλ. τι "σπουδαίος";
Καλός, ευσυνείδητος.
Μην τα λες έτσι για να τα πεις.
Γιατί να το κάνω;
Το εννοώ.
Τις εργάσιμες διδάσκει,
τα σαββατοκύριακα δουλεύει στο χωριό.
Δεν το κάνει από κέφι.
Όχι βέβαια.
Μα είναι χάλια!
Κανείς δε μπορεί να βοηθήσει. Είναι δική του απόφαση.
Δηλαδή...
Ήταν τόσο ωραίος τύπος,
τόσο κύριος.
Δεν ξέρω πώς μπλέχτηκε σε τέτοια πράγματα.
Δεν υπάρχει τίποτα ακατανόητο.
Βασικά νομίζει ότι επαναστατεί ενάντια στον παραλογισμό της ζωής.
Αλλά αν, παρά τις αντιφάσεις,
παραμείνεις θετικός,
και χαλιναγωγήσεις τις επιθυμίες σου, απαρνηθείς το εγώ σου...
Ας τ' αφήσουμε. Ζόρικο.
Τότε η ζωή δε θα έμοιαζε παράλογη.
Πνιγόμαστε σε μια κουταλιά νερό.
Ας πούμε ότι είναι μοιραίο κι ας συνεχίσουμε.
Άσε με με τη μοίρα! Σ' αρέσουν οι εύκολες απαντήσεις!
Παρενοχλήσεις, αμαρτίες, εγκλήματα... Μοίρα τα θεωρείς κι αυτά;
Για τις απογοητεύσεις φταίει η μοίρα.
Δική μας δουλειά είναι οι επιτυχίες.
Έτσι είναι, Sinan. Γίνεσαι πολύ πικρός.
Ας βρίσκουν παρηγοριά οι άνθρωποι αν μπορούν.
Κακό είναι;
Θα μου πείτε πάλι
ότι πιάνω τα δύσκολα, μα...
Δεν τ' αφήνουμε;
Απ' την άλλη δες τι ωραία είναι.
Έκοψα το τσιγάρο και μπορώ και μυρίζω πάλι τη γη.
Τέλειωσες;
Ναι. Ευχαριστώ.
- Νωρίς γύρισες. - Ναι. Τα κλειδιά είναι στο μηχανάκι.
OK.
Ευχαριστώ.
Ποιος παράτησε το τσιμέντο εκεί;
Δεν ξέρω.
Ανέβα, Sinan. Να νιώσουμε τον άνεμο.
Τι;
Σε πάω βόλτα.
Δεν είμαστε παιδιά, για όνομα!
Γιατί; Κάθε μέρα το παίρνουμε.
Άλλο να το χρησιμοποιείς, αλλά "θα σε πάω βόλτα”...
-Δεν μου χρειάζεται. - Αλλά έχουν χαλαρώσει τα αμορτισέρ.
Σαν αεροπλάνο.
Αυτό εννοούσα ακριβώς!
Όσο βελτιώνονται τα gadgets, χάνεται η ιερότητα.
Αλλά χρειαζόμαστε την πνευματικότητα πιο πολύ από ποτέ.
Όπως είπε ο Προφήτης, κάθε γενιά θα χειροτερεύει,
μέχρι τη Μέρα της Κρίσεως.
Μα με το ρόλο που παίζει η τεχνολογία στη ζωή σας,
δεν είναι δύσκολο να υποστηρίξετε τα επιχειρήματα που έχετε σαν ιμάμηδες;
Αλλού το πας τώρα;
Καταδικάστηκε η ανθρωπότητα επειδή οδηγώ μηχανάκι;
Αντί να δεις την κατάσταση του κόσμου κόλλησες με το μηχανάκι μου!
Παιδιά η γενιά μου οδηγεί αυτόματα αυτοκίνητα
κι εγώ κόλλησα εδώ...
Άκουσα τις προάλλες για έναν προσκυνητή στη Mecca,
που πέταξε κατά λάθος στην τελετή του λιθοβολισμού, το iPhone του.
Ο μύθος μπλέκεται με την πραγματικότητα, το αφηρημένο με το συγκεκριμένο.
Βοήθησε η θρησκεία να γλυτώσει η κοινότητα από κακές συνήθειες, φτώχεια, εξάρτηση;
Ναι. Δεν είναι αυτό που μετράει;
Και αυτή καθαυτή η πραγματικότητα των ανθρώπων;
Δεν εμποδίζει επίσης η θρησκεία τους ανθρώπους
από το να φτάσουν στη δική τους αλήθεια;
Δεν το κάνει αυτό ορίζοντας τον κόσμο για λογαριασμό τους;
Πώς είσαι τόσο βέβαιος τι θέλει ο κόσμος;
Κανείς δε θέλει να βρει την αλήθεια του ή οτιδήποτε.
Ο αποκαλούμενος "άνθρωπος" απασχολείται πάντα
να φέρνει τα πράγματα προς όφελός του.
Συνεχώς!
Απ΄ την άλλη,
κοιτάζουν να αποφύγουν την πραγματικότητά τους.
Ο καθένας θέλει να σώσει τον κώλο του!
Μα δεν συνδεόμαστε όλοι με αόρατα νήματα;
Πες το μοίρα ή πες το αιτιότητα.
Δεν διαφέρει.
Αλλά κανείς δεν μπορεί να θεωρεί τον εαυτό του καθαρό σαν το απάτητο χιόνι.
Ναι.
Μπορεί να έχασε πολλά στις ιπποδρομίες.
Σπίτι, αμάξι, τιμή, περηφάνια,
σεβασμό.
Μα οι μισθοί σας δεν πληρώνονται
από τα παράνομα κέρδη των ιπποδρομιών ή της λοταρίας;
Κοίτα, δεν υπονοούσα τίποτα για το μπαμπά σου.
Αν θύμωσες γι αυτό σχημάτισες λάθος εντύπωση.
Όχι, θα το 'λεγα αν είχα προσβληθεί.
Παρόλα αυτά, θα προτιμούσα κάποια πράγματα να ξεκαθαρίζονται πριν συζητηθούν.
Φυσικά.
ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ
Η Άγρια Αχλαδιά
Κοίτα που του ήρθαν βολικά!
Να ήταν όλα τα σχολεία τόσο ήσυχα.
Σωστά;
Ήσυχα τα πράματα εδώ Όχι και πολλοί μαθητές.
Τι έγινε; Τρέχει τίποτα;
- Μόλις γύρισα απ' το Çanakkale. - Και;
Πήρε η μαμά.
Μόλις έκοψαν το ρεύμα.
Λέει πήρες τις υπερωρίες σου σήμερα.
Ήρθα να μου τα δώσεις να ξανασυνδέσω το ρεύμα.
Δεν υπάρχουν χρήματα. Δεν ήρθανε.
Δεν ήρθανε;
Και τι κάνουμε; Τι να της πω;
Ξέρω 'γω;
Πες ό,τι θέλεις.
Merve!
Θες να έρθω εκεί;
Λοιπόν, θέλεις;
OK, λοιπόν.
Πάω.
OK.
Γιατί κοιμάσαι τέτοια ώρα;
Είδες τον μπαμπά σου;
Ναι.
Τακτοποιήθηκε;
Όχι, δε μου 'δωσε τα λεφτά.
Δηλαδή;
Λέει δεν τα πήρε.
Δεν ήρθε η πληρωμή.
Θα τα έπαιρνε σήμερα.
Λέει δεν τα πήρε.
Μα συμπλήρωνε κάτι δελτία μέσα στην τάξη.
Από όπου κι αν ήταν τα λεφτά.
- Συμπλήρωνε κουπόνια; - Ναι. Και τα έκρυψε με το μπράτσο του.
Λες και δε θα τα 'βλεπα!
Αφού τον είδες γιατί δεν τον σταμάτησες;
Θα μπορούσες να πάρεις τα λεφτά.
Πώς; Παλεύοντας;
Γιατί όχι;
Πάλη.
Δεν είσαι άντρας;
Ναι, βέβαια. Μπροστά στους μαθητές.
Αν δεν το κάνεις εσύ, ποιος;; Εγώ;
Χαλβάς είσαι;
Μαμά, κόψε τις βλακείες!
Δε σου είπα να τα πάρεις πριν τα ξοδέψει;
Για τα μάτια σε έστειλα;
Δεν του είπες ότι δεν έχουμε ρεύμα και το ψυγείο βρώμισε;
Ότι η αδελφή σου διαβάζει σε μια φίλη;
Σταμάτα, μαμά!
Δανείσου αύριο.
Βέβαια! Εύκολο να ζητιανεύεις.
Κάντο εσύ.
Εγώ σου είπα να τον παντρευτείς;
Θα δεχτείς τα πικρά μαζί με τα ωραία.
Επέμεινες αν και όλοι προσπαθούσαν να σε σταματήσουν.
Αδύνατο να συνεννοηθεί κανείς μαζί σου.
Να μην απαντάω;
Λες κατευθείαν τον τελευταίο λόγο.
Τίποτα δεν μπορώ να σου αναθέσω.
Τέλος πάντων, αυτά.
Αυτό είναι για σένα.
Τι είναι;
Βγήκε το βιβλίο;
- Πότε βγήκε; - Σήμερα.
Στην αγαπημένη μου Μαμά,
Όλα χάρη σε σένα αποκλειστικά.
Sinan
Μην κλαις!
Γιατί κλαις;
Δεν είμαι και τόσο άχρηστος τελικά.
Είμαι τόσο ευτυχισμένη.
Το 'ξερα ότι θα πετύχαινες κάτι.
Σ' αυτό δεν έχασα την πίστη μου. Ποτέ.
Μερικές φορές...
ο κόσμος σε κακολογούσε,
μα δεν τους άκουγα.
Μερικοί λέγανε ότι δεν ήσουν κανονικός ή υπονοούσαν ότι τρελάθηκες.
Δεν φαντάζεσαι με τι είχα να κάνω.
Φυσικό να θεωρούν τρελό όποιον δεν καταλαβαίνουν.
Δεν πάνε στον διάβολο. Δεν τους πίστεψα ποτέ.
Ήξερα ότι επειδή ήσουν ιδιαίτερος,
κάποιοι τρόποι σου ήταν αλλιώς.
Ας σε δουν τώρα οι συκοφάντες.
Είναι...
φανταστικό.
Αλήθεια φανταστικό.!
Μεγάλο χοντρό βιβλίο.
Και πολύ μικρά γράμματα.
Απορώ πώς το έγραψες.
Με άδειο στομάχι, σε ξενώνες.
Πώς άραγε τα κατάφερες.
OK, μαμά. Μην το παρακάνεις!
Όλο κι όλο εξέδωσα ένα βιβλίο.
Δεν ξέρουμε ακόμα αν είναι καλό.
Ποιο αν είναι καλό;
Το βιβλίο.
Γράφτηκε και εκδόθηκε, αλλά θα αρέσει σε κανέναν άραγε;
Και βέβαια. Γιατί να μην αρέσει;
Ή θα ανακατέψει τη σφηκοφωλιά;
Θυμός, αηδία, μνησικακία...
ακόμα και δικαστήρια;
Δικαστήρια;
Ποιος ξέρει; Η αλήθεια δεν είναι πάντα δημοφιλής.
Πού βρήκες τα λεφτά, με την ευκαιρία;
Είπες ότι δεν είχες.
Παζάρεψα.
Και δανείστηκα και λίγα.
Αλλά όχι πολλά.
Τα χρέη δεν τα μονοπωλεί ο κ. Χαμένος.
Σειρά μου.
Τουλάχιστον το δικό μου είναι για σημαντικό λόγο.
Μην το λες αυτό.
Ποιο;
Τον κ. Χαμένο;
Μια χαρά τον περιγράφει.
Πώς αλλιώς να τον πω;
Ή μπας και κέρδισε καμιά φορά και το έκρυψε;
Να χαίρεται που τη γλυτώνει τόσο εύκολα.
Αλήθεια, είναι μπελάς.
Μα καμιά φορά με σκοτώνει να τον βλέπω έτσι.
Ε, αμάν! Όπως στρώνεις θα κοιμηθείς.
Καλά, για να δούμε στο τέλος ποια θα παντρευτείς.
Θεός φυλάξοι!
Δεν έχουμε δει τίποτα φιλενάδες.
Δεν υπάρχει καμιά;
Φυσικά όχι.
Γιατί;
Γιατί νομίζεις;
Είμαι χωριάτης. Φτωχός.
Άνεργος.
Δεν φτάνουν αυτά;
Τι εννοείς, χωριάτης;
Δεν περιμένω καμιά πριγκίπισσα.
Όλοι χωριάτες είναι εδώ.
Και να παντρευόμουνα, δεν θα ήταν από 'δω πάντως.
Τι έχουν οι άνθρωποι από 'δω;
Άστο.
Ποτέ δε θα καταλάβαινες. Δεν έχει νόημα.
Εσύ δηλ. όλα τα καταλαβαίνεις κι εμείς τίποτα;
Ακριβώς, αν αυτός ο άνθρωπος ήταν ό.τι καλύτερο πέτυχες.
Τι άλλο να πω;
Και τι να έκανα;
Μου πρότειναν και άλλον.
Αλλά ο μπαμπάς σου ήταν νέος, ωραίος,
τα κατάφερνε με τα λόγια.
- Και μορφωμένος. - Τα βλέπεις!
Τότε μην παραπονιέσαι.
Τα κατάφερνε περίφημα με τα λόγια...
σε έριχνε κάτω.
Όταν όλοι μιλούσαν για χρήματα
και μετρούσαν τι είχαν,
αυτός μιλούσε για τη μυρωδιά της γης, τα αρνιά
και το χρώμα των αγρών.
Κι αυτό δεν έχει αλλάξει.
Μπορεί να μας ενοχλεί τώρα όταν μιλάει έτσι,
αλλά εκείνο τον καιρό,
δεν χόρταινα να τον ακούω.
Κι ήμουν μόνο 16.
Δεν είχα γνωρίσει άλλον σαν αυτόν.
Κι έφυγα μαζί του.
Κι όμως,
αν γύριζα πίσω το ρολόι
κι ήταν να διαλέξω ξανά,
γνωρίζοντας όσα γνωρίζω τώρα,
σίγουρα θα έκανα πάλι τα ίδια.
Δηλαδή, πάλι τον μπαμπά σου θα έπαιρνα.
Ναι. Τρελό, ίσως, μα αληθινό.
Δεν παίζεσαι!
Πούλησε το σπίτι μας για το τζογάρισμα κι ακόμη τον υποστηρίζεις!
Δεν πάω να τον υποστηρίξω.
Λέω πώς αισθάνομαι.
Ξέρεις κάτι;
Ίδιες είσαστε όλες.
Εσείς οι γυναίκες, όλες τρελές.
Όχι, δεν είμαστε ίδιες.
Ναι. Πίστεψέ με.
Καμιά φορά μοιάζει κάποια σαν να διαφέρει,
και ιδού, αποδεικνύεται μια από τα ίδια.
Είσαι πάντα τόσο υπεράνω.
Όλη αυτή η αγάπη, όλο αυτό το ευαίσθητο, κολλώδες συναίσθημα,
δεν καταλαβαίνω από πού βγαίνει.
Πάρε εμένα, για παράδειγμα.
Δε μ' αρέσουν οι άνθρωποι.
Δεν μπορώ να αναγκάσω τον εαυτό μου. Τι να κάνω;
Δεν μου φταίνε σε τίποτα τα ζώα ή η φύση.
Μα δεν έχω υπομονή με τον κόσμο.
Δεν τους αντέχω.
Αν υπάρχει τέτοιο πράγμα
δηλ. συγγραφέας που σιχαίνεται τους ανθρώπους.
Δυστυχία!
Γιατί είναι άδειο το ψυγείο;
Μάντεψε. Τα πήγα στης γειτόνισσας.
Μα γιατί;
Ρωτάς κιόλας; Δεν έχουμε ρεύμα! Να σαπίσουν τα τρόφιμα;
OK.
Δεν έδωσες λεφτά στον Sinan.
Όχι.
Γιατί όχι;
Αναρωτιέμαι.
Μήπως τα λεφτά δεν ήρθαν.
Γιατί;
Πού να ξέρω, Asuman;
Σταμάτα τα ψέματα για όνομα του θεού!
Ποια ψέματα;
Κάνω τη νταντά στην ηλικία μου εξαιτίας σου.
Το βρίσκεις εύκολο;
Έκανα τη νταντά 25 χρόνια. Στρατός από παιδιά.
- Δεν είναι το ίδιο. - Βεβαίως και είναι.
Όχι, δεν είναι.
Πόσες φορές στο έχω πει; Όχι καυγάδες μπροστά στα παιδιά.
Τα παιδιά; Τα έχεις για τυφλά;
Οι καυγάδες καταστρέφουν τα παιδιά. Ξέρω, δάσκαλος είμαι.
Δάσκαλος! Τι είδους; Αλόγων;
Σταμάτα!
Αν δεν είχες λεφτά, τι ήταν τα κουπόνια στην τάξη;
Ποια κουπόνια; Ποια τάξη;
Έλεος! Μην υποκρίνεσαι!
Δεν υποκρίνομαι, Asuman. Πώς διάολο σου 'ρθε;
Ωραία, συνέχισε το τζόγο!
Για να δούμε αν καταφέρεις να βγεις στη σύνταξη τελικά.
Μόνη μας ελπίδα εκείνο το εφάπαξ. Τρέμω μην το τινάξεις κι αυτό.
Λοιπόν άντε, συνέχισε να τζογάρεις.
Αυτό που κάνεις δεν είναι καθόλου ωραίο.
- Ποιο; - Ξέρεις ποιο!
Λέγεται κάρφωμα.
Και γιατί νομίζεις
ότι ασχολούμουν με τα άλογα στο σχολείο;
- Το είδα! - Τι είδες που εγώ δεν είδα;
Δεν έκρυψες ένα χαρτί μόλις μπήκα;
- Ναι. - Λοιπόν;
Γιατί δε ρώτησες;
Τι να ρωτήσω;
Δεν μπορείς να λες τέτοια πράματα
χωρίς να είσαι απόλυτα σίγουρος.
Έβγαλες ετυμηγορία χωρίς δίκη
και την εκτέλεσες χωρίς ντροπή.
Δεν αξίζεις λίγο περισσότερο απ' αυτό;
Άστα αυτά!
Γιατί να το κρύψεις αν δεν ήταν δελτίο στοιχήματος;
Ορίστε το δελτίο στοιχήματός σου!
Ένα παιχνίδι είναι όλο κι όλο.
Το μόνο που κάνω είναι να τζογάρω.
Ορίστε, πάρτο.
Σκύλος χάθηκε!
Τι ήταν αυτό που πέταξε;
Τίποτα.
Λέει ότι σχεδίαζε μια αφίσα για "χαμένο σκύλο".
Νομίζω το επινόησε.
Ξύπνησα προχθές και έλειπε απ' το κρεβάτι.
Ακουγόταν ένα περίεργο κλαψούρισμα από μακριά.
Σηκώθηκα, πήγα στο σαλόνι και ήταν εκεί.
Έκλαιγε μες στο σκοτάδι.
Τι; Τι εννοείς;
Έκλαιγε;
Με λυγμούς όπως δεν τον έχω ξανακούσει.
- Θεέ και κύριε! - Λες και τον έσφαζε το στομάχι του.
Γιατί έκλαιγε;
Είχε χάσει το σκύλο του, ξέρεις.
Παράξενο.
Και το έκανε τόσο θέμα;
Και χειρότερα.
Τον λυπόμαστε και ταυτόχρονα μας ενοχλεί.
Γιατί ξέρω, ο Θεός να φυλάει, ότι αν κάτι συνέβαινε σε κάποιον από μας,
δεν θα ταραζόταν.
Αλλά αν χαθεί ένα σκυλί, τι δράματα!
Αφίσες σε τοίχους, πινακίδες, επιστολές.
Εφιάλτες τη νύχτα.
Θεέ και κύριε!
Αυτό κάπως με εκπλήσσει.
Ο σκύλος του είναι το μόνο πλάσμα που δεν τον κρίνει.
Κι αυτός έτσι λέει.
Το είπε αλήθεια;
Ναι.
Αστείο δεν είναι;
Άρχισε να χιονίζει.
Τι έπαθαν αυτά;
Σου είπα. Ούτε λεπτό.
- Τι έγινε; - Μη ρωτάς.
Τα βάλαμε κοντά στο boiler για να μη τσαλακωθούν.
Φοβηθήκαμε μη θυμώσεις, βλέπεις.
Και χτύπησε ο νόμος του Murphy.
Μπήκε βροχή απ' το παράθυρο.
Τα πακέτα βράχηκαν, αλλά δεν είναι σοβαρό.
Μερικά αποχρωματίστηκαν, αυτό μόνο.
Κανένα δεν πτύχωσε.
Δηλ., όχι ακριβώς.
Λοιπόν πες μου, το διάβασες;
Το άρχισες, Yasemin. Το τέλειωσες;
Δεν έχω χρόνο μετά τη μελέτη.
Δεν πήγα πουθενά.
Αυτό είναι αλήθεια.
Αλλά άλλαξες το ψυγείο;
Το ψυγείο, τον αποχυμωτή, το laptop της,
το τηλέφωνό της, τα χρέη μας...
Φάγαμε κιόλας το εφάπαξ.
Κι ο τσοπάνης πού είναι; Στο χωριό;
Ο τσοπάνης σπάνια έρχεται πια.
Γι αυτό έχει τόση ησυχία στο σπίτι.
Δεν ξέρω αν είναι για καλό.
Να ζει ο τσοπάνης στου πατέρα την αποθήκη.
Ποια αποθήκη;
Αυτή την υγρή, γεμάτη ποντίκια κάτω απ' το σπίτι.
Ορίστε.
Βρήκε το μέρος του.
Πατέρας και γιος μπορούν να χτίσουν την ερωτική τους φωλιά.
Πολύ!
Γεια.
Έι! Πώς είσαι;
Καλά. Εσύ;
Όχι άσχημα. Το παλεύω.
Ήθελα να ρωτήσω πώς πάνε οι πωλήσεις του βιβλίου μου.
Πώς πήγε;
Ποιο ήταν;
Η Άγρια Αχλαδιά.
Α, Η Άγρια Αχλαδιά. OK.
Το θυμάμαι.
Το προβάλλαμε 4-5 μήνες, μα δεν πούλησε.
Και το βγάλαμε απ' τα ράφια.
Σοβαρά;
- Ούτε ένα; - Όχι.
Τα επιστρέφω αν θέλεις,
ή προσπαθούμε πάλι το καλοκαίρι.
Κράτησέ τα εδώ.
OK.
Θα ξαναπεράσω.
- Καλή μέρα να έχεις. - Ευχαριστώ.
Τα Χαμένα Παιδιά της Ida
Λογοτεχνία στο Çanakkale - Sinan Karasu
Jamukha!
Ήσυχα!
Μπα, μπα!
Καλώς τον.
Καλά που μας ήρθες.
Ευχαριστώ.
Τέλειωσες;
Μάλλον.
Καλό αυτό.
Σ' αρέσει το νέο μου παλάτι;
Καλό.
Κι οι νέοι μου φίλοι;
Ανέξοδοι!
- Πώς τα πας; - Όχι κι άσχημα.
Κατά τύχη με πέτυχες.
Έφευγα να φέρω κάτι δεμάτια.
Ο Yucel έχει πολύ στεγνά στο παλιό σχολείο.
Εκεί πήγαινα.
Λοιπόν, ήταν δύσκολο;
Μπα, μα ο χρόνος τραβάει.
Ίδιο πράμα, μέρα τη μέρα.
Και πώς θα τα φέρεις τα δεμάτια;
Ο Yucel έχει ένα αγροτικό.
Κι ένα τρακτέρ, αλλά άστο αυτό.
Πάμε τότε.
Τι;
Σοβαρά;
Ναι.
Τότε να βάλουμε μέσα τα πρόβατα.
Και το κάνουμε μετά.
Βγήκε σε καλό.
Χτες γύρισες;
Ναι.
Είδες τον παππού σου;
Όχι. Πέρασα απ' την αποθήκη σου και μετά ήρθα εδώ.
- Θα πάω αργότερα. - Έχει θολώσει πάλι.
Ότι η αποθήκη είναι δική του.
Του παππού;
Ναι.
Λέει στον κόσμο ότι θα με πετάξει έξω αν τον ενοχλήσω.
Γι αυτό μένω εδώ πιο πολύ.
Κρατάω απόσταση από 'κει.
Το λατρεύουν αυτό. Τρώνε έναν τόνο.
Θα φυτέψω λίγο του χρόνου.
Πιο ακριβό
είναι να το αγοράσω.
Ξεθεώθηκα.
Πώς πάει το πηγάδι, επ' ευκαιρία;
- Τέλειωσε; - Όσο λιγότερα πούμε, τόσο καλύτερα.
Οι χωριάτες είχαν δίκιο αυτή τη φορά.
Δεν βρήκα νερό.
Τι;
- Σίγουρα; - Ναι.
Έσκαψα 10 μέτρα βάθος μα τίποτα.
Τόσος χρόνος και κόπος χαμένα.
Άσε το σκάψιμο του πηγαδιού...
ήταν μάλλον σαν ταξίδι στο κέντρο της Γης.
Και παραδέχτηκες την ήττα;
Ακριβώς.
Αν είχα δίκιο
θα ήταν καλό.
Αλλά δυστυχώς, δεν είχα.
Βγήκαν σωστοί και πάλι.
Μα δεν πειράζει.
Κι αυτό εντάξει είναι.
"Νίκη είναι και η έγκαιρη οπισθοχώρηση."
Αυτό με παρηγορεί.
Λοιπόν;
Το στρατιωτικό τελείωσε.
Τι θα κάνεις τώρα;
Δεν ξέρω.
Ή δάσκαλος στην Ανατολή και θα χάσω τα νιάτα μου σαν κι εσένα
ή θα βρω μια άσχετη δουλειά εδώ πέρα
και πάλι θα χάσω τα νιάτα μου.
Τι νομίζεις ότι πρέπει να κάνω;
Όλοι έχουν διάφορες προσδοκίες.
Αν αγαπάς αυτό που κάνεις, μπορείς να επιβιώσεις οπουδήποτε.
Όπως οι περισσότεροι δάσκαλοι, άρχισα στα έρημα χωριά της Ανατολής.
Όπως καλά γνωρίζεις.
Η τρομοκρατία ήταν στο κόκκινο τότε.
Άλλα ονειρεύτηκα, μα δεν πειράζει.
Ποιανού τα όνειρα βγαίνουν αληθινά έτσι απλά;
Είχα τόσες εμπειρίες. Γνώρισα απίστευτους ανθρώπους.
Τους πιο πολλούς τους έχω ξεχάσει, μα και η λησμονιά έχει τη χάρη της.
Οι άνθρωποι θα άξιζε να πλέουν στο χρόνο λιγάκι.
Οι καλές αναμνήσεις να ενώνονται με τις άσχημες
και να σβήνουν και να ξεθυμαίνουν.
Υπάρχουν κι εκείνες που θα διατηρηθούν, όμως.
Χαράζοντας ένα σημάδι στο χρόνο.
Ασχολείσαι με το θέμα του χρόνου στο βιβλίο σου, για παράδειγμα.
Μου άρεσε αυτό.
Το διάβασες το βιβλίο;
Φυσικά.
Και κάποια μέρη δυο φορές.
Αλήθεια;
Σοβαρά το λες;
Και βέβαια σοβαρά. Γιατί;
Δεν ξέρω.
Είσαι ο πρώτος που μαθαίνω ότι το έχει διαβάσει.
Τα 'χω χάσει κάπως.
Εδώ είναι.
Ο καλύτερος φίλος μου!
Και μη νομίζεις ότι δεν κατάλαβα πού ακριβώς μιλάς για μένα.
Δε λες και μεγάλα πράγματα για μένα,
αλλά έτσι έπρεπε.
Οι νέοι πρέπει να κρίνουν τους γέρους.
Έτσι προχωρούν τα πράγματα.
Δεν είχε ακριβώς το νόημα της κριτικής, αλλά...
Διάβασες το κεφάλαιο της "Άγριας Αχλαδιάς";
Φυσικά.
Ω, για τα άγρια αχλάδια!
Το πήρα απ' αυτά που μας είχες πει στο δημοτικό.
Χαίρομαι που χρησίμευσα σε κάτι.
Εκείνο τον καιρό, οι δάσκαλοι
είχαν την ελευθερία να ξεφεύγουν απ΄ τη διδακτέα ύλη.
Κι αυτό καλό, επίσης!
Μπορούσαμε να προσαρμόσουμε τη διδακτέα ύλη ανάλογα την περιοχή.
Χωρίς να χαλάμε την ισορροπία.
Κι έτσι σας έλεγα τέτοια, ναι.
Υπήρχε μια άγρια αχλαδιά απέναντι απ' το σχολείο.
Μας την έδειξες.
Έχεις δίκιο.
Κι εκεί πέρα έχει μια.
Ξέρεις, κάποιες φορές πράγματα που βλέπω σε σένα, σε μένα και τον παππού ακόμη,
μου θυμίζουν μια άγρια αχλαδιά.
Δεν ξέρω. Όλοι είμαστε απροσάρμοστοι, μοναχικοί,
στραβοχυμένοι.
Ο καθένας το δικό του ταμπεραμέντο.
Το κόλπο είναι να μπορείς να το δέχεσαι και να σ' αρέσει.
Ο καρπός της άγριας αχλαδιάς είναι στραβοχυμένος όπως είπες.
Μα μερικές φορές τον τρώω για πρόγευμα κι είναι τόσο ωραίος.
Εννοώ, ναι, η ανθρώπινη φύση είναι γεμάτη παραδοξότητες, όπως και των ζώων.
Μεγάλωσα εδώ, για παράδειγμα, και ανακάτεψα στοιχεία σκυλιού και τσακαλιού.
Φαίνεται πως υπάρχει μια μικρή προεξοχή στο πίσω ίχνος ενός τσακαλιού.
Έχει ακόμη τσακάλια εδώ;
Βεβαιότατα!
Θα τα ακούσουμε να ουρλιάζουν κάτω στη ρεματιά.
Τι έλεγα;
Μια φορά χάθηκε μια προβατίνα.
Κανένα ίχνος πουθενά.
Νόμιζα τη φάγανε τα τσακάλια.
Λυπήθηκα και το ξεπέρασα.
Ένα απόγευμα, γυρνώντας στο χωριό,
άκουσα ένα βέλασμα στο δάσος.
Προχώρησα, με τεντωμένα τα αυτιά. Και τι να δω;
Είχε γεννήσει στο δάσος. Δίδυμα.
Τα αρνάκια δεν μπορούσαν ακόμα να σταθούν.
Τα πήρα και τα έφερα εδώ.
Να.
Άκου.
Άρχισε η συναυλία.
Τσακάλι είναι;
Σίγουρα.
ΑΠΟΔΟΣΗ- ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ: KOSTKORO